Ένα νέο, ιδιαίτερα ηχηρό επεισόδιο προστίθεται στο ήδη τεταμένο σκηνικό της παγκόσμιας ποδοσφαιρικής πολιτικής, καθώς έξι ποδοσφαιρικές ομοσπονδίες από τις σκανδιναβικές χώρες αποφάσισαν να τραβήξουν ξεκάθαρα τη γραμμή απέναντι στην ηγεσία της FIFA. Με κοινή τους στάση, οι ομοσπονδίες της Δανίας, της Φινλανδίας, της Ισλανδίας, της Νορβηγίας, της Σουηδίας και των Νήσων Φερόε δηλώνουν ότι έχουν χάσει την εμπιστοσύνη τους στον πρόεδρο της FIFA, Τζιάνι Ινφαντίνο, ζητώντας βαθιές και δεσμευτικές αλλαγές στη διακυβέρνηση του οργανισμού. Η κίνηση αυτή δεν αποτελεί απλώς μια ακόμη ανακοίνωση διαμαρτυρίας· έρχεται να ενισχύσει τις φωνές που αμφισβητούν πλέον ανοιχτά τη διοικητική πυξίδα της FIFA, σε μια περίοδο όπου οι ισορροπίες δοκιμάζονται όσο σπάνια στο πρόσφατο παρελθόν.
Οι έξι ομοσπονδίες συναντήθηκαν στο Ελσίνκι και, μετά από συντονισμένες συζητήσεις, κατέληξαν σε κοινό κείμενο που ευθυγραμμίζεται με τις θέσεις τριών μεγάλων συνομοσπονδιών. Το μήνυμα είναι σαφές: δεν αρκούν γενικές διαβεβαιώσεις, αλλά απαιτούνται συγκεκριμένοι μηχανισμοί λογοδοσίας, ανεξαρτησίας και ελέγχου, ώστε να αποκατασταθεί η αξιοπιστία των διαδικασιών στο ανώτατο επίπεδο.
Το κοινό μήνυμα των Σκανδιναβών
Στην ανακοίνωσή τους, οι Σκανδιναβοί δεν περιορίζονται σε διπλωματικές διατυπώσεις. Δηλώνουν ευθέως ότι «οι έξι σκανδιναβικές ποδοσφαιρικές ομοσπονδίες έχουν χάσει την εμπιστοσύνη τους στον πρόεδρο της FIFA» και τονίζουν ότι οι ανησυχίες τους εστιάζονται στη διακυβέρνηση και στη διαδικασία λήψης αποφάσεων «στο ανώτατο επίπεδο». Η διατύπωση αυτή έχει ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς προέρχεται από ομοσπονδίες που παραδοσιακά υπερασπίζονται μοντέλα διαφάνειας, θεσμικής συνέπειας και ισχυρών εσωτερικών ελέγχων.
Παράλληλα, οι ομοσπονδίες δηλώνουν ενωμένες με την UEFA και στηρίζουν τα μέτρα που έχει προτείνει σε συνεργασία με τις εθνικές ομοσπονδίες-μέλη της. Το βασικό αίτημα δεν είναι απλώς πολιτικό, αλλά θεσμικό: να δοθούν «δεσμευτικές εγγυήσεις» ότι η FIFA και οι διοργανώσεις της δεν θα ανοίξουν ξανά τον δρόμο για μορφές ιδιωτικής ιδιοκτησίας ή για μοντέλα που υπονομεύουν τον δημόσιο/συλλογικό χαρακτήρα του παγκόσμιου ποδοσφαίρου.
Η «FIFA Forward Enterprise» και το αίτημα για ανεξάρτητη έρευνα
Στην καρδιά της αντιπαράθεσης βρίσκεται και η αμφιλεγόμενη ιδέα πώλησης μεριδίων σε διοργανώσεις όπως το Παγκόσμιο Κύπελλο σε επενδυτικά κεφάλαια. Παρότι η πρόταση τελικά εγκαταλείφθηκε μετά τις έντονες αντιδράσεις, το αποτύπωμά της παραμένει: η συζήτηση άνοιξε έναν κύκλο καχυποψίας για το πώς λαμβάνονται οι κρίσιμες αποφάσεις και ποιοι έχουν πραγματικά λόγο σε αυτές.
Γι’ αυτό και οι σκανδιναβικές ομοσπονδίες στηρίζουν το αίτημα των AFC, CONCACAF και UEFA για «πλήρως ανεξάρτητη εξωτερική έρευνα» σχετικά με τα γεγονότα που περιβάλλουν την πρόταση «FIFA Forward Enterprise». Το ζητούμενο δεν είναι μόνο να αποδοθούν ευθύνες, αλλά να καταγραφεί με διαφάνεια το πλαίσιο μέσα στο οποίο γεννήθηκε, προωθήθηκε και τελικά αποσύρθηκε μια ιδέα που άγγιξε τον πυρήνα της οικονομικής και θεσμικής υπόστασης των κορυφαίων διοργανώσεων.
Πιέσεις από τρεις συνομοσπονδίες και σενάρια μομφής
Η σκανδιναβική παρέμβαση έρχεται σε μια στιγμή που οι πιέσεις προς τον Ινφαντίνο έχουν ήδη αποκτήσει γεωπολιτικό βάρος. Σύμφωνα με τα δεδομένα που έχουν διαμορφωθεί, ο πρόεδρος της FIFA δέχεται πίεση να παραιτηθεί από τρεις συνομοσπονδίες: την UEFA (Ευρώπη), την AFC (Ασία) και την CONCACAF (Βόρεια και Κεντρική Αμερική και Καραϊβική). Μάλιστα, οι ισχυρότερες περιφερειακές δυνάμεις έχουν συζητήσει ακόμη και το ενδεχόμενο ψηφοφορίας για πρόταση μομφής, ένα σενάριο που, ακόμη και ως φήμη, αποτυπώνει τη σοβαρότητα της κρίσης.
Σε αυτό το κλίμα, η Δανική Ομοσπονδία (DBU) είχε ήδη προαναγγείλει ότι θα αναζητήσει «αξιόπιστο υποψήφιο» ως εναλλακτική επιλογή απέναντι στον Ινφαντίνο στις εκλογές της επόμενης χρονιάς. Και αυτό από μόνο του σηματοδοτεί μετατόπιση: από τη διαμαρτυρία στην ενεργή πολιτική κινητοποίηση εντός του συστήματος.
Το διακύβευμα: διακυβέρνηση, έλεγχοι και λογοδοσία
Οι σκανδιναβικές ομοσπονδίες δεν μένουν μόνο στην υπόθεση της «Forward Enterprise». Ζητούν επίσης μια «ολοκληρωμένη και ανεξάρτητη αξιολόγηση» του πλαισίου διακυβέρνησης της FIFA, ώστε να διαπιστωθεί εάν πράγματι διασφαλίζονται η ανεξαρτησία, οι έλεγχοι και οι ισορροπίες, η διαφάνεια και η λογοδοσία που προβλέπονταν όταν ο οργανισμός υιοθέτησε το πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων το 2016.
Με άλλα λόγια, απαιτούν να εξεταστεί αν οι μεταρρυθμίσεις ήταν ουσιαστικές ή αν, με τον χρόνο, αποδυναμώθηκαν από πρακτικές που επαναφέρουν παλιά, προβληματικά μοτίβα συγκέντρωσης εξουσίας.
Ο Ινφαντίνο στη Δομινικανή Δημοκρατία και η αντιπαράθεση για την παρουσία του
Την ίδια στιγμή, ο Ινφαντίνο βρέθηκε στη Δομινικανή Δημοκρατία, όπου είχε συναντήσεις με αξιωματούχους της Caribbean Football Union. Εκεί, προστέθηκε ακόμη ένα επεισόδιο στην ένταση: ο πρόεδρος της CONCACAF, Βίκτορ Μονταλιάνι, φέρεται να του ζήτησε να μην παραστεί σε τουρνουά μικρών ηλικιών, με το σκεπτικό ότι η παρουσία του θα επισκίαζε τη διοργάνωση. Από την πλευρά του, ο Ινφαντίνο υπερασπίστηκε τη συμμετοχή του, επισημαίνοντας ότι τέτοιες διοργανώσεις γίνονται δυνατές χάρη στο πρόγραμμα FIFA Forward και ότι ο διάλογος με τις ομοσπονδίες είναι απαραίτητος.
Ωστόσο, το πολιτικό μήνυμα που εκπέμπεται διεθνώς είναι πως η κρίση δεν περιορίζεται σε μια συγκεκριμένη πρόταση ή σε μια παρεξήγηση τακτικής. Αγγίζει τον τρόπο με τον οποίο η FIFA λαμβάνει αποφάσεις, επικοινωνεί με τις συνομοσπονδίες και διαχειρίζεται την εμπιστοσύνη των μελών της.
