Tην ώρα που στην Κροατία καταγράφηκε ο πρώτος θάνατος και δηλώθηκε μία αγνοούμενη από μεγάλη δασική πυρκαγιά που άφησε πίσω της και 40 τραυματίες, το Βέλγιο βρίσκεται αντιμέτωπο με αυτό που οι αρχές περιγράφουν ως «τον χειρότερο πύρινο εφιάλτη» της σύγχρονης ιστορίας του. Η φωτιά στο ανατολικό Βέλγιο εξαπλώνεται με ταχύτητα και αστάθεια, δοκιμάζοντας τις αντοχές των υπηρεσιών και των τοπικών κοινωνιών, καθώς το μέτωπο πλησιάζει τα σύνορα με τη Γερμανία και η αβεβαιότητα μεγαλώνει ώρα με την ώρα.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η προστατευόμενη ορεινή περιοχή High Fens, ένα μοναδικό οικοσύστημα με τύρφες και δασικές εκτάσεις, όπου οι φλόγες βρήκαν πρόσφορο έδαφος για να επεκταθούν. Οι τοπικές αρχές ανέφεραν πως η πυρκαγιά έχει ήδη καταστρέψει έκταση 30.000 στρεμμάτων, πριν καν ανακοινωθεί νέα επιδείνωση του πύρινου μετώπου. Πρόκειται για μια τεράστια έκταση, που μεταφράζεται όχι μόνο σε περιβαλλοντική απώλεια, αλλά και σε αυξημένο κίνδυνο για υποδομές, οικισμούς και ανθρώπινες ζωές σε περιοχές όπου η πρόσβαση και η κατάσβεση είναι ιδιαίτερα δύσκολες.
Σύμφωνα με τον δημόσιο ραδιοτηλεοπτικό φορέα RTBF, η πυρκαγιά άλλαξε κατεύθυνση αρκετές φορές στη διάρκεια της νύχτας εξαιτίας των μεταβαλλόμενων ανέμων. Αυτή η συνεχής μεταστροφή του ανέμου κάνει την επιχείρηση κατάσβεσης απρόβλεπτη: οι δυνάμεις μπορεί να κερδίζουν έδαφος σε ένα σημείο και να το χάνουν λίγα λεπτά αργότερα σε άλλο. Το αποτέλεσμα είναι μια μάχη που απαιτεί διαρκή αναπροσαρμογή σχεδίων, ισχυρό συντονισμό και συνεχή ενημέρωση των κατοίκων.
Στο πεδίο επιχειρούν περίπου 250 Βέλγοι πυροσβέστες, ενισχυμένοι από δυνάμεις της Γερμανίας και του Λουξεμβούργου, ενώ στη μάχη έχουν ριχτεί επίσης στρατιώτες και αγρότες. Η συμβολή των αγροτών, συχνά με μηχανήματα και δεξαμενές νερού, αποδεικνύεται κρίσιμη όταν οι συνθήκες επιτρέπουν την πρόσβαση σε δύσβατα σημεία. Όμως, όσο ο άνεμος δυναμώνει και η φωτιά «τρέχει», κάθε παρέμβαση γίνεται πιο επικίνδυνη και πιο απαιτητική.
Εκκενώσεις και οδηγίες προς κατοίκους και τουρίστες
Οι επιπτώσεις έχουν ήδη φανεί στις γύρω κοινότητες. Περίπου 600 κάτοικοι σε κοντινούς δήμους, στο Waimes και το Bütgenbach της επαρχίας Λιέγης, κοντά στα γερμανικά σύνορα, έλαβαν εντολή να εκκενώσουν τις περιοχές τους. Παράλληλα, οι αρχές συνέστησαν στους τουρίστες να αποχωρήσουν, τόσο για την ασφάλειά τους όσο και για να μην επιβαρυνθούν οι δρόμοι και οι διαδρομές που πρέπει να παραμείνουν ανοικτές για τα οχήματα έκτακτης ανάγκης.
Οι εκκενώσεις σε τέτοιες περιπτώσεις γίνονται προληπτικά, ειδικά όταν οι άνεμοι μπορούν να μεταφέρουν τη φωτιά ή τον καπνό σε νέα σημεία μέσα σε σύντομο χρόνο. Πέρα από τον άμεσο κίνδυνο των φλογών, ο πυκνός καπνός μπορεί να προκαλέσει σοβαρά προβλήματα αναπνοής, να μειώσει την ορατότητα στους δρόμους και να δυσκολέψει τις επιχειρήσεις διάσωσης και κατάσβεσης.
Συναγερμός στη γερμανική μεθόριο
Καθώς το μέτωπο προχωρά, ο συναγερμός έχει περάσει και στην άλλη πλευρά των συνόρων. Στην κοντινή πόλη Μονσάου, στη Γερμανία, οι τοπικές αρχές προειδοποίησαν κατά τη διάρκεια της νύχτας ότι η πυρκαγιά βρισκόταν περίπου τρία χιλιόμετρα από τα σύνορα. Για τον λόγο αυτό, συνέστησαν στους κατοίκους τριών απομακρυσμένων περιοχών κοντά στη μεθόριο να εγκαταλείψουν προσωρινά την περιοχή, ώστε να αποφευχθεί πανικός και καθυστερήσεις αν η κατάσταση επιδεινωθεί απότομα.
Η εικόνα από την περιοχή είναι αποκαλυπτική. Δημοσιογράφος της BILD περιέγραψε τον ορίζοντα σαν «ένα μαύρο μέτωπο καταιγίδας», σημειώνοντας όμως πως πρόκειται για «το απίστευτα τεράστιο σύννεφο καπνού από τις δασικές πυρκαγιές στα High Fens». Όπως πρόσθεσε, «οι φλόγες έρχονται προς το μέρος μας» και «ο άνεμος έχει αλλάξει δύο φορές, μία υπέρ μας, μία εναντίον μας» — μια φράση που συνοψίζει πόσο λεπτές είναι οι ισορροπίες σε τέτοιες κρίσεις.
Ευρωπαϊκή κινητοποίηση, αλλά χωρίς εναέρια μέσα προς το παρόν
Το Βέλγιο ενεργοποίησε τον μηχανισμό πολιτικής προστασίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σε μια προσπάθεια να ενισχυθεί άμεσα με μέσα και προσωπικό. Ωστόσο, παρά τη διαθεσιμότητα πυροσβεστικών αεροσκαφών από τη Σουηδία και ελικοπτέρων Chinook από την Ολλανδία και την Τσεχία, προς το παρόν δεν επιχειρούν, επειδή οι ισχυροί άνεμοι καθιστούν επικίνδυνη κάθε εναέρια επέμβαση. Σε τέτοιες συνθήκες, ο κίνδυνος για τα πληρώματα είναι αυξημένος και η αποτελεσματικότητα των ρίψεων νερού μπορεί να μειωθεί δραστικά, καθώς ο άνεμος διασκορπίζει το νερό και μεταβάλλει τη συμπεριφορά της φωτιάς.
Η κατάσταση παραμένει ρευστή: οι δυνάμεις στο έδαφος συνεχίζουν να δίνουν μάχη σε πολλαπλά σημεία, ενώ οι αρχές παρακολουθούν στενά τις μετεωρολογικές προβλέψεις που θα καθορίσουν τα επόμενα κρίσιμα βήματα. Το βέβαιο είναι πως η φωτιά στα High Fens δεν είναι ένα τοπικό περιστατικό, αλλά μια δοκιμασία με διασυνοριακές διαστάσεις, που απαιτεί συνεργασία, ψυχραιμία και διαρκή επαγρύπνηση. Καθώς οι φλόγες συνεχίζουν να απειλούν και να πλησιάζουν τη Γερμανία, το στοίχημα είναι διπλό: να περιοριστεί το μέτωπο και να προστατευτούν έγκαιρα οι άνθρωποι και οι κοινότητες που βρίσκονται στην πορεία του.
