Το Βέλγιο ολοκλήρωσε την θεμελίωση του πρώτου τεχνητού ενεργειακού νησιού στον κόσμο, περίπου 45 χιλιόμετρα από τις βελγικές ακτές στη βόρεια θάλασσα. Το νησί, με έκταση ισοδύναμη με οκτώ γήπεδα ποδοσφαίρου, βασίζεται σε 23 γιγάντια κιβώτια από σκυρόδεμα, το καθένα από τα οποία ζυγίζει περίπου 22.000 τόνους. Το έργο αυτό μεταφέρει ανανεώσιμη ενέργεια από υπεράκτια αιολικά πάρκα στο χερσαίο δίκτυο υψηλής τάσης, μέσω υποθαλάσσιων καλωδίων και θα συνδέει το βελγικό δίκτυο, μεταξύ άλλων, με τα δίκτυα της Βρετανίας και της Δανίας. Αυτή η παγκόσμια πρωτιά βρίσκεται ακριβώς στη μέση μιας από τις πιο πολυσύχναστες ναυτιλιακές διαδρομές του κόσμου.
Το έργο, γνωστό ως «Νησί Πριγκίπισσας Ελισάβετ», αναπτύσσεται από τον βελγικό φορέα εκμετάλλευσης του συστήματος ηλεκτρικής ενέργειας Elia. Η κατασκευή εκτελείται από την κοινοπραξία TM Edison, η οποία αποτελείται από τις βελγικές μηχανικές εταιρείες DEME και Jan De Nul, σύμφωνα με τους Economic Times.
Κάθε μία από τις 23 κατασκευές έχει μήκος περίπου 58 μέτρα, πλάτος 28 μέτρα και ύψος μεταξύ 23 και 32 μέτρων, ανάλογα με τη διαμόρφωση των τοιχωμάτων καταιγίδας. Η κατασκευή ενός μόνο κιβωτού διαρκεί περίπου 85 ημέρες.
Το DEME επιβεβαίωσε τον Ιανουάριο του 2026 ότι το τελευταίο κιβώτιο είχε ολοκληρωθεί και καθελκύστηκε, σηματοδοτώντας το τέλος της φάσης παραγωγής.
Οι κατασκευές μεταφέρονται τώρα στον τερματικό σταθμό της Σκάλντια, όπου υποβάλλονται στις τελικές εργασίες πριν εγκατασταθούν στη θάλασσα.
Τα μπλοκ δεν εκτοξεύονται απλώς στο νερό και αφήνονται να βυθιστούν. Ρυμουλκούνται μερικώς βυθισμένα στο εργοτάξιο, όπου τα πλοία και ο εξοπλισμός βυθοκόρησης έχουν προηγουμένως προετοιμάσει ένα θεμέλιο στον πυθμένα της θάλασσας. Μόλις τοποθετηθούν, τα κιβώτια γεμίζονται με άμμο, η οποία τους επιτρέπει να βυθιστούν και να καθιζάνουν στα θεμέλια.
Το πρώτο στάδιο της βύθισης ξεκίνησε τον Απρίλιο του 2025, με δύο κιβώτια. Συνολικά, η εγκατάσταση εκτείνεται σε μια περίοδο δύο ετών, με διαλείμματα κατά τη διάρκεια της χειμερινής περιόδου καταιγίδων. Ολόκληρος ο κύκλος εγκατάστασης, από την αναχώρηση από το λιμάνι έως την τοποθέτηση και την ασφάλιση της κατασκευής στην τελική της θέση, διαρκεί περίπου 24 ώρες.
Το νησί θα λειτουργήσει ως ευρωπαϊκός κόμβος διανομής ηλεκτρικής ενέργειας
Η υποδομή του νησιού θα συνδυάζει δίκτυα μεταφοράς εναλλασσόμενου ρεύματος υψηλής τάσης (HVAC) και συνεχούς ρεύματος (HVDC), ένας ασυνήθιστος συνδυασμός στην ανοιχτή θάλασσα και ένα από τα στοιχεία που υποστηρίζουν την ταξινόμησή του ως το πρώτο «ενεργειακό νησί» στον κόσμο.
Στην πράξη, το νησί θα συγκεντρώσει υποθαλάσσια καλώδια από τα νέα αιολικά πάρκα που θα κατασκευαστούν στην περιοχή, μια έκταση 285 τετραγωνικών χιλιομέτρων που προορίζεται να παράγει έως και 3,5 GW υπεράκτιας αιολικής ενέργειας.
Η ηλεκτρική ενέργεια θα μεταφέρεται στη συνέχεια στην ξηρά μέσω καλωδίων υψηλής χωρητικότητας.
Το νησί πρόκειται επίσης να συνδεθεί με μελλοντικές διεθνείς διασυνδέσεις. Αυτές θα επιτρέπουν την ανταλλαγή ηλεκτρικής ενέργειας μεταξύ των εθνικών δικτύων, ανάλογα με τη ζήτηση και την ποσότητα ανανεώσιμης ενέργειας που είναι διαθέσιμη σε μια δεδομένη στιγμή.
Ο σχεδιασμός του νησιού δεν περιορίζεται σε μια τεράστια κατασκευή από σκυρόδεμα στη μέση της θάλασσας. Η Elia και οι συνεργάτες της έχουν συνεργαστεί με ειδικούς στη θαλάσσια προστασία, χρησιμοποιώντας μια προσέγγιση που ονομάζεται «σχεδιασμός που περιλαμβάνει τη φύση», μέσω της οποίας η κατασκευή έχει σχεδιαστεί για να ενσωματώνει στοιχεία που είναι επίσης ευνοϊκά για τη φύση.
Προεξοχές στο νησί για θέσεις φωλιάσματος γλάρων – Ανάγλυφα υποβρύχια πάνελ για τη θαλάσσια πανίδα
Τα εξωτερικά τείχη έχουν εξοπλιστεί με ειδικές κατασκευές για την ανάπαυση και την αναπαραγωγή του τριδάκτυλου γλάρου (kittiwake), ενός είδους που θεωρείται απειλούμενο στη Βόρεια Θάλασσα. Υποβρύχια, θα υπάρχουν επίσης κατασκευές που προορίζονται για θαλάσσιους οργανισμούς και ειδικά σχεδιασμένες λύσεις για το ευρωπαϊκό επίπεδο στρείδι.
Το πρόγραμμα NID4BirdLIFE, που συγχρηματοδοτείται από το πρόγραμμα LIFE της Ευρωπαϊκής Ένωσης, θα παρακολουθεί την ανάπτυξη των φωλιών για έξιμισι χρόνια, χρησιμοποιώντας κάμερες εγκατεστημένες ακριβώς στα τείχη του νησιού.
Το κόστος έχει εκτοξευθεί στα 7 δισ. ευρώ
Η κλίμακα του έργου αντικατοπτρίζεται και στο κόστος του. Τον Οκτώβριο του 2024, η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων ενέκρινε χρηματοδότηση ύψους 650 εκατομμυρίων ευρώ για την Elia Transmission Belgium για την πρώτη φάση του έργου, η οποία εκτιμήθηκε ότι θα κοστίσει συνολικά 1,105 δισεκατομμύρια ευρώ.
Εν τω μεταξύ, ωστόσο, το έργο έχει πληγεί από δραματική αύξηση του κόστους, από μια αρχική εκτίμηση 650 εκατομμυρίων ευρώ σε περίπου 7 δισεκατομμύρια ευρώ. Η αύξηση αποδίδεται κυρίως στην αύξηση των τιμών του ηλεκτρικού εξοπλισμού και έχει εγείρει ανησυχίες σχετικά με τη βιωσιμότητα του έργου.
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, το μεγαλύτερο μέρος των κατασκευαστικών εργασιών αναμενόταν να ολοκληρωθεί έως τα μέσα του 2026. Η ηλεκτρική υποδομή θα εγκατασταθεί μεταξύ 2026 και 2030.
Το νησί αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία γύρω στο 2030, παράλληλα με τα νέα υπεράκτια αιολικά πάρκα και τα χερσαία έργα Ventilus και Boucle du Hainaut, τα οποία θα μεταφέρουν ηλεκτρική ενέργεια στους τελικούς καταναλωτές.
