Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) προειδοποιεί ότι η Βενεζουέλα μπαίνει σε μια εξαιρετικά κρίσιμη φάση μετά τους δύο φονικούς σεισμούς, καθώς το ήδη πιεσμένο και υποστελεχωμένο σύστημα υγείας δυσκολεύεται να αντεπεξέλθει στο μέγεθος των αναγκών.
Οι ισχυρές δονήσεις δεν άφησαν πίσω τους μόνο ερείπια και ανθρώπινο πόνο, αλλά και ένα επικίνδυνο «κενό» στη δημόσια υγεία: χιλιάδες τραυματίες, χιλιάδες άστεγοι και υποδομές που λειτουργούν στα όρια, δημιουργούν πρόσφορο έδαφος για επιδημίες.
Ο επίσημος απολογισμός καταγράφει 1.719 νεκρούς και 5.034 τραυματίες, ενώ οι αρχές δεν έχουν δώσει ακόμη σαφή αριθμό αγνοουμένων. Παράλληλα, οι εκτιμήσεις από άλλες πηγές ανεβάζουν τους αγνοούμενους σε δεκάδες χιλιάδες, κάτι που εντείνει την αγωνία και την αβεβαιότητα γύρω από το πραγματικό μέγεθος της τραγωδίας.
Την ίδια στιγμή, 15.866 άνθρωποι έχουν μείνει χωρίς στέγη και αναζητούν ασφαλές καταφύγιο, καθαρό νερό, τρόφιμα και ιατρική φροντίδα.
Ο εκπρόσωπος του ΠΟΥ, Κρίστιαν Λίντμαϊερ, περιγράφει μια εικόνα υγειονομικών δομών που «έχουν ξεπεράσει τα όριά τους», καθώς δέχονται μαζική εισροή τραυματιών, ενώ οι ελλείψεις σε προσωπικό, φάρμακα, υλικά και λειτουργικές υποδομές επιβαρύνουν ακόμη περισσότερο την κατάσταση.
Σε τέτοιες συνθήκες, ο κίνδυνος δεν είναι μόνο οι άμεσες επιπλοκές των τραυματισμών, αλλά και τα δευτερογενή κύματα κρίσης, όπως οι μολύνσεις και η εξάπλωση μεταδοτικών νοσημάτων.
Βενεζουέλα: Κοντά στους 16.000 οι άστεγοι και ο κίνδυνος επιδημιών μεγαλώνει
Για τον ΠΟΥ, το μεγαλύτερο «καμπανάκι» αφορά τις επιδημίες από νοσήματα που μπορούν να προληφθούν με εμβολιασμό. Η χαμηλή εμβολιαστική κάλυψη που καταγραφόταν ήδη πριν από τους σεισμούς σημαίνει ότι, μέσα σε συνθήκες συγχρωτισμού, μετακινήσεων πληθυσμού και περιορισμένης πρόσβασης σε υπηρεσίες υγείας, ασθένειες όπως η ιλαρά και η διφθερίτιδα μπορούν να επανεμφανιστούν ή να εξαπλωθούν ταχύτατα.
Ταυτόχρονα, αυξάνεται η απειλή από νοσήματα που συνδέονται με κουνούπια ή μολυσμένο νερό. Ο κίτρινος πυρετός, η ελονοσία, ο δάγκειος πυρετός, η chikungunya και ο ιός Ζίκα συγκαταλέγονται στις βασικές ανησυχίες, ειδικά σε περιοχές όπου η πρόσβαση σε καθαρό νερό, αποχέτευση και αποκομιδή απορριμμάτων έχει διαταραχθεί. Με απλά λόγια, όταν οι βασικές υποδομές καταρρέουν, η δημόσια υγεία γίνεται πιο ευάλωτη από ποτέ.
Ζημιές σε 38 νοσοκομεία: Μια υγειονομική γραμμή άμυνας που υποχωρεί
Σύμφωνα με όσα διαβίβασε η μεταβατική πρόεδρος της χώρας, Ντέλσι Ροντρίγκες, 38 νοσοκομεία έχουν υποστεί ζημιές από τις δονήσεις. Μέχρι το Σάββατο, ο ΠΟΥ είχε καταφέρει να συλλέξει στοιχεία από 21 υγειονομικές μονάδες στις περιοχές Καράκας, Λα Γκουάιρα, Μιράντα και Φαλκόν.
Από αυτές, έξι έχουν υποστεί δομικές ζημιές ή λειτουργούν μόνο μερικώς. Οι υπόλοιπες παραμένουν ανοιχτές, όμως λειτουργούν υπό συνθήκες εξαιρετικής πίεσης.
Οι πρώτες εκτιμήσεις, όπως τις μεταφέρει ο Λίντμαϊερ, σκιαγραφούν μια εικόνα σχεδόν χαοτική: υπερπληρότητα, μεγάλες καθυστερήσεις σε χειρουργεία (με τα τραυματολογικά, ορθοπεδικά και νευροχειρουργικά περιστατικά να «στοιβάζονται»), αλλά και κατάρρευση βασικών πρωτοκόλλων βιοασφάλειας.
Όταν το προσωπικό είναι εξαντλημένο και οι ροές περιστατικών ασταμάτητες, αυξάνεται ο κίνδυνος ενδονοσοκομειακών λοιμώξεων, λάθους διαλογής και καθυστέρησης σε κρίσιμες παρεμβάσεις.
Καταγραφή θυμάτων και αγνοουμένων: Οργάνωση που διαλύθηκε μέσα σε ώρες
Επιπλέον, οι υπηρεσίες του Οργανισμού επισημαίνουν σοβαρά προβλήματα στην καταγραφή θυμάτων και στον εντοπισμό αγνοουμένων.
Οι μηχανισμοί που στηρίζουν μια τέτοια διαδικασία έχουν αποδιοργανωθεί μετά τους σεισμούς μεγέθους 7,5 και 7,2 Ρίχτερ που σημειώθηκαν την περασμένη Τετάρτη.
Η κατάρρευση των ιατροδικαστικών υπηρεσιών και των νεκροτομείων προσθέτει ένα ακόμη βάρος: χωρίς αξιόπιστη ταυτοποίηση και καταγραφή, η διαχείριση της κρίσης γίνεται πιο αργή, πιο αδιαφανής και πιο επώδυνη για τις οικογένειες.
Κοινωνικές εντάσεις και περιορισμένη πρόσβαση ανθρωπιστικής βοήθειας
Την ίδια ώρα, η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες (UNHCR) προειδοποιεί ότι οι κοινωνικές εντάσεις στις σεισμόπληκτες περιοχές εντείνονται, καθώς η πρόσβαση της ανθρωπιστικής βοήθειας παραμένει περιορισμένη. Ο οργανισμός εκτιμά ότι χρειάζονται περίπου 14,85 εκατομμύρια δολάρια για να ενισχυθούν δράσεις προστασίας, να διανεμηθούν είδη πρώτης ανάγκης και να εξασφαλιστεί προσωρινή στέγαση για 30.000 πληγέντες το επόμενο εξάμηνο.
Σε ένα περιβάλλον όπου οι άνθρωποι έχουν χάσει τα πάντα, η καθυστέρηση στη βοήθεια δεν είναι απλώς διοικητικό πρόβλημα—είναι παράγοντας που τροφοδοτεί απελπισία, συγκρούσεις και περαιτέρω αστάθεια.
Οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα (MSF) ανακοίνωσαν ότι προετοιμάζουν την επέκταση των επιχειρήσεών τους για να στηρίξουν τους χιλιάδες ανθρώπους που έχασαν τα σπίτια τους. Παρότι οι επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης πλησιάζουν στο τέλος τους, οι ανάγκες των επιζώντων συνεχίζουν να αυξάνονται.
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στην ψυχολογική υποστήριξη, καθώς η ζήτηση για υπηρεσίες ψυχικής υγείας χαρακτηρίζεται «εξαιρετικά υψηλή»—μια υπενθύμιση ότι η καταστροφή δεν τελειώνει όταν σταματούν οι μετασεισμοί.
