Μια ομάδα ερευνητών στην Ουγκάντα, εστιάζοντας στη μελέτη των λεοπαρδάλων και των υαινών στο εθνικό πάρκο Queen Elizabeth, έκανε μια αναπάντεχη ανακάλυψη. Κατά τη διάρκεια της έρευνάς τους, οι επιστήμονες τοποθέτησαν κάμερες έξω από μια σπηλιά που φιλοξενεί αιγυπτιακές φρουτοφάγες νυχτερίδες, ανακαλύπτοντας ότι η οικολογική αλληλεπίδραση γύρω από αυτήν τη σπηλιά είναι πολύ πιο περίπλοκη από ό,τι φαντάζονταν.
Οι νυχτερίδες αυτές είναι γνωστές φορείς του ιού Μάρμπουργκ, γεγονός που ενδέχεται να ρίξει φως στους μηχανισμούς μετάδοσης ενός θανατηφόρου παθογόνου.
Οι φορείς του ιού Μάρμπουργκ
Η ερευνητική ομάδα είναι πεπεισμένη ότι αυτή είναι η πρώτη καταγραφή σε βίντεο ενδιάμεσων ξενιστών στη σπηλιά Πάιθον, μια περιοχή που συνδέεται με τον ιό Μάρμπουργκ, ο οποίος ανήκει στην ίδια οικογένεια με τον ιό Έμπολα.
Οι νυχτερίδες, όπως γνωρίζουμε, μπορούν να μεταδώσουν ιούς στους ανθρώπους είτε άμεσα είτε μέσω άλλων ζώων. Σε αυτό το πλαίσιο, οι επιστήμονες κατέγραψαν 10 διαφορετικά είδη να κυνηγούν ή να πιάνουν νυχτερίδες μέσα στη σπηλιά, γεγονός που αποκαλύπτει τις περίπλοκες αλληλεπιδράσεις στο οικοσύστημα.
Εντυπωσιακές συναντήσεις στη σπηλιά
Σε μια εντυπωσιακή σκηνή, οι ερευνητές κατέγραψαν πιθήκους (Cercopithecus mitis) να εισέρχονται στο σπήλαιο για να κυνηγήσουν τις νυχτερίδες. Αξιοσημείωτες ήταν οι σκηνές όπου ένας στεφαναετός (Stephanoaetus coronatus) και μια σαύρα του Νείλου (Varanus niloticus) ανταγωνίζονταν για το ποιος θα προλάβει να αρπάξει δυο νυχτερίδες που είχε πιάσει το αρπακτικό πτηνό, καθώς και μια λεοπάρδαλη που έφτασε σχεδόν σε όρθια στάση για να πιάσει νυχτερίδες από το σπήλαιο.
Με δήλωση του, ο επιστημονικός διευθυντής του Kyambura Lion Project, Αλεξάντερ Μπρατσκόφσκι, εξήγησε ότι «δεν έχει ξαναδεί κάτι τέτοιο» και αποκάλυψε ότι οι λεοπαρδάλεις μπορεί να καταναλώνουν έως και 30 νυχτερίδες σε μία μόνο νύχτα.
Ανθρώπινες παρεμβάσεις και κίνδυνοι
Ακόμη πιο ανησυχητικές είναι οι επιπτώσεις που έχουν οι ανθρώπινες επισκέψεις στη σπηλιά Πάιθον. Οι κάμερες κατέγραψαν πάνω από 200 ανθρώπους, συμπεριλαμβανομένων τουριστών, τοπικών εκπαιδευόμενων από ένα ινστιτούτο άγριας ζωής και παιδιών, να πλησιάζουν τη σπηλιά σε μόλις τέσσερις μήνες.
Παρά την ύπαρξη προειδοποιήσεων για την παρουσία του ιού Μάρμπουργκ, μόνο ένας επισκέπτης φορούσε μάσκα. Η ιολόγος Έλκε Μύλμπεργκερ από το Πανεπιστήμιο της Βοστώνης εξέφρασε την έκπληξή της για την ανευθυνότητα αυτή.
Η σπηλιά Πάιθον έχει ιστορικό επιδημιών ιού Μάρμπουργκ, με μια συγκεκριμένη επιδημία το 2007 σε κοντινό ορυχείο να σχετίζεται άμεσα με νυχτερίδες της περιοχής. Εκείνη την χρονιά, δύο τουρίστες που επισκέφθηκαν τη σπηλιά μολύνθηκαν, με τον έναν να καταλήγει. Δεν είναι σαφές αν οι επισκέπτες αυτοί είχαν πράγματι εισέλθει στη σπηλιά, αν και ένας από τους επιζώντες ανέφερε ότι έμειναν μέσα για περίπου 30 λεπτά και ήρθαν σε επαφή με περιττώματα νυχτερίδων.
Προληπτικά μέτρα και αντιμετώπιση
Μετά από αυτά τα κρούσματα, το 2011, δημιουργήθηκε μια μερικώς κλειστή πλατφόρμα παρατήρησης 30 μέτρα από την είσοδο της σπηλιάς και τοποθετήθηκαν προειδοποιητικές πινακίδες. Παρά τις προφυλάξεις αυτές, οι επισκέπτες συνήθως αγνοούν τους κανόνες και πλησιάζουν τη σπηλιά, κάτι που δεν είχε καταγραφεί πριν από την εγκατάσταση των καμερών.
Ο οικολόγος Μπόσκο Ατουκβάτσε σημείωσε ότι η περιοχή φαινόταν «πραγματικά ανέγγιχτη», και ενημέρωσε τη διεύθυνση του πάρκου για τα αδημοσίευτα ευρήματά τους.
