Μια βιοτεχνολογική εταιρεία που στοχεύει στην «αναβίωση» εξαφανισμένων ειδών ανακοίνωσε ότι κατάφερε να εκκολάψει ζωντανούς νεοσσούς μέσα σε τεχνητό περιβάλλον, εξέλιξη που προκάλεσε ανάμεικτες αντιδράσεις από επιστήμονες και επικριτές του εγχειρήματος αυτού. Σύμφωνα με την εταιρεία Colossal Biosciences, συνολικά 26 νεοσσοί εκκολάφθηκαν μέσα από τεχνητά κελύφη αυγών που εκτυπώθηκαν τρισδιάστατα. Οι νεοσσοί είναι ηλικίας από λίγων ημερών έως αρκετών μηνών.
Η εταιρεία έχει ήδη ανακοινώσει στο παρελθόν ότι έχει δημιουργήσει γενετικά τροποποιημένα ζώα που μοιάζουν με εξαφανισμένα είδη, όπως το μαλλιαρό ποντίκι και ο ανταρόλυκος (dire wolf).
Ο διευθύνων σύμβουλος της Colossal, Μπεν Λαμ, δήλωσε ότι η τεχνολογία του τεχνητού αυγού θα μπορούσε μελλοντικά να κλιμακωθεί ώστε να επιτρέψει γενετικές τροποποιήσεις σε πτηνά, με στόχο τη δημιουργία οργανισμών που θα μοιάζουν με το εξαφανισμένο γιγάντιο μόα της Νέας Ζηλανδίας, του οποίου τα αυγά ήταν 80 φορές μεγαλύτερα από εκείνα μιας κότας.
«Θέλαμε να δημιουργήσουμε κάτι που η φύση έχει ήδη αναπτύξει αρκετά καλά και να το κάνουμε καλύτερο, πιο κλιμακώσιμο και πιο αποδοτικό», δήλωσε ο Λαμ.
(6/10) pic.twitter.com/cmfDtxXfLM
— Colossal Biosciences® (@colossal) May 19, 2026
Οι επιστήμονες είναι επιφυλακτικοί
Επιστήμονες που δεν συμμετέχουν στο πρόγραμμα αντιμετώπισαν με σκεπτικισμό τους ισχυρισμούς περί «τεχνητού αυγού». Παράλληλα, εκτιμούν ότι η ιδέα αναβίωσης εξαφανισμένων ειδών πιθανόν να μην είναι εφικτή.
«Μπορεί να χρησιμοποιήσουν αυτή την τεχνολογία για να δημιουργήσουν ένα γενετικά τροποποιημένο πτηνό, αλλά αυτό παραμένει ένα γενετικά τροποποιημένο πτηνό», δήλωσε ο εξελικτικός βιολόγος Βίνσεντ Λιντς από το Πανεπιστήμιο του Μπάφαλο στην πολιτεία της Νέας Υόρκης.
Για την εκκόλαψη των νεοσσών, οι επιστήμονες της εταιρείας τοποθέτησαν γονιμοποιημένα αυγά σε τεχνητά κελύφη και στη συνέχεια παρακολούθησαν την ανάπτυξη των εμβρύων μέσα σε θερμοκοιτίδες. Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι το τεχνητό κέλυφος διαθέτει μεμβράνη που επιτρέπει τη σωστή ροή οξυγόνου, όπως συμβαίνει σε ένα φυσικό αυγό. Ωστόσο, απουσιάζουν άλλα κρίσιμα στοιχεία, όπως προσωρινά όργανα που βοηθούν στη θρέψη και σταθεροποίηση του εμβρύου.
«Δεν πρόκειται για τεχνητό αυγό, γιατί έχουν προστεθεί όλα τα υπόλοιπα συστατικά που κάνουν ένα αυγό. Πρόκειται για τεχνητό κέλυφος», ανέφερε ο Λιντς.
Τι έχει γίνει στο παρελθόν
Στο παρελθόν, ερευνητές έχουν χρησιμοποιήσει απλούστερες τεχνικές για την ανάπτυξη διαφανών κελυφών αυγών ή πλαστικών μεμβρανών, μέσα στα οποία εκκολάπτονται νεοσσοί. Οι τεχνικές αυτές αξιοποιούνται για τη μελέτη της ανάπτυξης των πτηνών και έχουν εφαρμογές και σε άλλα ζώα, ακόμη και στον άνθρωπο.
«Η εκκόλαψη νεοσσών μέσα από τεχνητά περιβάλλοντα δεν είναι απαραίτητα κάτι καινούριο», δήλωσε η Νίκολα Χέμινγκς από το Πανεπιστήμιο του Σέφιλντ, η οποία δεν συμμετείχε στην έρευνα.
Παρά την πρόοδο, υπάρχει ακόμη μακρύς δρόμος μέχρι μια πιθανή προσπάθεια επαναφοράς του μόα, καθώς οι επιστήμονες πρέπει πρώτα να συγκρίνουν το αρχαίο DNA από καλοδιατηρημένα οστά μόα με γονιδιώματα ζώντων ειδών πτηνών. Επίσης, απαιτείται μεγαλύτερο κέλυφος αυγού.
«Δεν θέλαμε να περιμένουμε μέχρι να είμαστε έτοιμοι να “γεννήσουμε” έναν γιγάντιο Μόα», είπε ο Λαμ. «Θέλουμε ήδη να δουλεύουμε πάνω στις τεχνικές προκλήσεις της κύησης και της εκκόλαψης».
Ηθικά ερωτήματα
Ακόμη και αν η τεχνολογία επιτύχει τη δημιουργία ενός πτηνού που μοιάζει με μόα, επιστήμονες εκφράζουν ανησυχίες για το περιβάλλον στο οποίο θα μπορούσε να επιβιώσει ένα τέτοιο ζώο, καθώς αυτό δεν θυμίζει πλέον το προϊστορικό οικοσύστημα.
«Το μεγάλο ερώτημα είναι: σε ποιο περιβάλλον θα ζήσει αυτό το ζώο;», δήλωσε ο βιοηθικολόγος Άρθουρ Κάπλαν από το Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης.
Άλλοι επιστήμονες υποστηρίζουν ότι τέτοιες προσπάθειες ίσως έχουν μεγαλύτερη αξία όταν εφαρμόζονται σε ήδη απειλούμενα είδη, όπου υπάρχει δυνατότητα διατήρησης γενετικού υλικού από ζωντανούς πληθυσμούς.
«Η προσωπική μου προτίμηση είναι να διατηρήσουμε ό,τι έχουμε, αντί να προσπαθούμε να επαναφέρουμε ό,τι έχει ήδη χαθεί», ανέφερε η Χέμινγκς.
