Βουλή: 11 υπουργεία απαντούν στο ΠΑΣΟΚ για το αν υπάρχουν καταλογισμοί σε βάρος της Ελλάδας από ΕΕ την περίοδο 2019-2025

Τα έντεκα από τα είκοσι υπουργεία, στα οποία το ΠΑΣΟΚ είχε απευθύνει ερώτηση με αίτηση κατάθεσης εγγράφων, για τυχόν χρηματικούς καταλογισμούς, πρόστιμα και καταδικαστικές αποφάσεις σε βάρος της χώρας από ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα και το Δικαστήριο της ΕΕ, κατά την περίοδο 2019-2025, έχουν ήδη διαβιβάσει τις απαντήσεις τους στη Βουλή και εκκρεμούν οι απαντήσεις των υπολοίπων.

Το υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής απαντά ότι «σύμφωνα με τα τηρούμενα στις αρμόδιες Υπηρεσίες του υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής αρχεία, δεν υφίστανται περιπτώσεις χρηματικών καταλογισμών, προστίμων και καταδικαστικών αποφάσεων σε βάρος της χώρας μας ούτε από ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα ούτε από το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κατά τα έτη 2019-2025».

Το υπουργείο Προστασίας του Πολίτη αναφέρει ότι η Υποδιεύθυνση Δίωξης Οικονομικών Εγκλημάτων – ΥΔΟΕ χειρίζεται πλήθος παραγγελιών της ευρωπαϊκής Εισαγγελίας προς παροχή συνδρομής ή επεξεργασία στοιχείων σε έτερες έρευνες που αφορούν στη λήψη επιδοτήσεων από τον Οργανισμό Πληρωμών και Ελέγχου Κοινοτικών Ενισχύσεων Προσανατολισμού και Εγγυήσεων (ΟΠΕΚΕΠΕ). Έως την 24-07-2025, βρίσκονταν σε εκκρεμότητα δύο συναφείς παραγγελίες προς διερεύνηση της λήψης παράνομων οικονομικών ενισχύσεων από τον ΟΠΕΚΕΠΕ, με διερευνώμενο χρόνο τέλεσης τα έτη 2019-2021 και 2019-2024, αντίστοιχα. Επιπλέον, η εν λόγω Υπηρεσία έχει χειριστεί 13 παραγγελίες εισαγγελικών Αρχών για τη διερεύνηση της λήψης παράνομων οικονομικών ενισχύσεων από τον ΟΠΕΚΕΠΕ, με συνολικό διερευνώμενο χρόνο τέλεσης τα έτη 2016-2022 και το συναφές προανακριτικό υλικό έχει υποβληθεί στις οικείες Εισαγγελίες για τις δικές τους, κατά λόγο αρμοδιότητας, περαιτέρω ενέργειες.

Με το έγγραφο που διαβιβάστηκε στη Βουλή και σε σχέση με το αντικείμενο της ερώτησης του ΠΑΣΟΚ, γίνεται επίσης γνωστό ότι κατόπιν σχετικών παραγγελιών της ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, από την Υπηρεσία Εσωτερικών Υποθέσεων Σωμάτων Ασφαλείας του υπουργείου διενεργείται προκαταρκτική εξέταση, πλην όμως, λόγω της αρχής της μυστικότητας που διέπει το συγκεκριμένο στάδιο της ποινικής διαδικασίας, δεν είναι επιτρεπτή η, καθ’ οιονδήποτε τρόπο, γνωστοποίηση, κατά τη διάρκεια και μη αυτού, των όποιων συλλεγέντων στοιχείων (άρθρα 31 και 241 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας). Αναφέρεται επίσης ότι «στο πλαίσιο διαχείρισης έργων – δράσεων από Υπηρεσίες του υπουργείου Προστασίας του Πολίτη και σύμφωνα με το τηρούμενο αρχείο τους, για τα έτη 2019-2025, έως την 24-07-2025, δεν είχε εκδοθεί απόφαση από ευρωπαϊκά θεσμικά Όργανα, σε βάρος της χώρας μας, σχετικά με καταλογισμό χρηματικών ποσών, ούτε είχαν επιβληθεί συναφείς δημοσιονομικές συνέπειες».

Το υπουργείο Ανάπτυξης αναφέρει ότι τα διαλαμβανόμενα στην ερώτηση και αίτηση εγγράφων του ΠΑΣΟΚ «εκφεύγουν των αρμοδιοτήτων του υπουργείου Ανάπτυξης».

Το υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας αναφέρει: «Σε ό,τι αφορά στο υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, σας γνωρίζουμε ότι ουδείς εκ των εποπτευόμενων φορέων μας έχει χρηματικούς καταλογισμούς, πρόστιμα και καταδικαστικές αποφάσεις σε βάρος του από ευρωπαϊκά θεσμικά Όργανα και το Δικαστήριο της ΕΕ κατά την περίοδο 2019-2025».

Το υπουργείο Δικαιοσύνης αναφέρει ότι «σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν περιέλθει σε γνώση των υπηρεσιών του, το υπουργείο Δικαιοσύνης δεν έχει υπάρξει αποδέκτης καταλογισμών χρηματικών ποσών από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ή από καταδικαστικές αποφάσεις του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης».

Το υπουργείο Πολιτισμού απαντά ότι «σύμφωνα με ενημέρωση των Υπηρεσιών του υπουργείου Πολιτισμού, δεν υφίστανται στοιχεία από τα οποία να προκύπτουν καταλογισμοί χρηματικών ποσών από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ή/και καταδικαστικές αποφάσεις του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε βάρος της χώρας για παρατυπίες, παραβάσεις ή μη συμμόρφωση με το ευρωπαϊκό δίκαιο, είτε αυτό αφορά στη διαχείριση κοινοτικών πόρων είτε στην παραβίαση κανόνων ανταγωνισμού είτε οιοδήποτε άλλο πεδίο, κατά το χρονικό διάστημα από 07.07.2019 έως σήμερα. Αναφορικά με το αίτημα κατάθεσης εγγράφων, επισημαίνεται, ότι σύμφωνα με ενημέρωση των Υπηρεσιών του ΥΠΠΟ, αυτές ούτε χειρίστηκαν ούτε συνέδραμαν στον χειρισμό συναφών υποθέσεων, με συνέπεια να μην συντρέχει δυνατότητα χορήγησης σχετικών εγγράφων».

Το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης δηλώνει ότι «σύμφωνα με τα τηρούμενα αρχεία στις αρμόδιες Υπηρεσίες του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, δεν υφίστανται περιπτώσεις χρηματικών καταλογισμών, επιβολής προστίμων ή καταδικαστικών αποφάσεων εις βάρος της χώρας μας, ούτε από ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα, ούτε από το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, για την περίοδο από το έτος 2019 έως και το έτος 2025».

Το υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου αναφέρει ότι «στο πλαίσιο του Εθνικού Προγράμματος Ταμείου Ασύλου Μετανάστευσης και Ένταξης (ΤΑΜΕ) της προγραμματικής περιόδου 2014-2020, στη Δράση με τίτλο “Παροχή υπηρεσιών σίτισης και καθαριότητας στα Κέντρα Υποδοχής και Ταυτοποίησης (ΚΥΤ) των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου και κάλυψη των λειτουργικών εξόδων τους” με δικαιούχο το υπουργείο Εθνικής Άμυνας, η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF) διαπίστωσε παρατυπίες, κατά το διάστημα 2018 έως 2020, οι οποίες αφορούν την διαδικασία ανάθεσης και εκτέλεσης των σχετικών δημοσίων συμβάσεων, με αποτέλεσμα οι σχετικές δαπάνες να κριθούν μη επιλέξιμες. Ειδικότερα, βάσει της σχετικής Έκθεσης της OLAF, τα κύρια ευρήματα του ελέγχου συνδέονται με τα αποδεικτικά μέσα της τεχνικής και επαγγελματικής ικανότητας των οικονομικών φορέων (Υπεύθυνες Δηλώσεις και Αντίγραφα Αδειών λειτουργίας), οι οποίοι παρείχαν υπηρεσίες σίτισης στη Σάμο.

Επισημαίνεται ότι οι σχετικές διαγωνιστικές διαδικασίες είχαν ολοκληρωθεί έως τον Μάιο του 2019 και τα ευρήματα που αναφέρονται στην ανωτέρω Έκθεση συνδέονται με έγγραφα τα οποία δεν είχαν περιέλθει σε γνώση του υπουργείου μας κατά τον έλεγχο νομιμότητας και την ανάληψη της νομικής δέσμευσης, ούτε και κατά την τροποποίηση της Σύμβασης. Η Έκθεση της OLAF, με ημερομηνία υπογραφής 04/12/2023, ανέφερε εκτιμώμενο οικονομικό αντίκτυπο ποσού 10.972.389,75 ευρώ, χωρίς να καταλογίζει ευθύνες σε πρόσωπα κατά την άσκηση των σχετικών καθηκόντων και διαβιβάστηκε στο υπουργείο στις 15/04/2025 από την Γενική Διεύθυνση Μετανάστευσης και Εσωτερικών Υποθέσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Στη συνέχεια, η Υπεύθυνη Αρχή προέβη σε δημοσιονομική διόρθωση, με μείωση ορίου πληρωμών, για το σύνολο των δαπανών που είχαν δηλωθεί από τον δικαιούχο “Υπουργείο Εθνικής Άμυνας” στα σχετικά υποέργα 17 και 23, ήτοι για ποσό ύψους 14.199.721,27 ευρώ (ενωσιακή στήριξη & εθνική συμμετοχή) έναντι συνολικής δημόσιας δαπάνης 16.003.985,00 ευρώ, δυνάμει της υπ’ αρ. πρωτ. 118197/27.06.2025 απόφασης δημοσιονομικής διόρθωσης (ΑΔΑ: ΨΠΚΛ46ΜΔΨΟ-Ν4Β)».

Στο έγγραφο του υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου, που διαβιβάστηκε σε απάντηση της ερώτησης και αίτησης εγγράφων του ΠΑΣΟΚ, αναφέρεται επίσης ότι «στο πλαίσιο του Ταμείου Εσωτερικής Ασφάλειας – Τομέας Αστυνομικής Συνεργασίας (ISF-P) της προγραμματικής περιόδου 2014-2020 και συγκεκριμένα στη δράση “Προμήθεια Οχημάτων για τις ανάγκες της Ελληνικής Αστυνομίας” -η οποία εντάχθηκε στο ανωτέρω Ταμείο από την Εντεταλμένη Αρχή (ΕΑ)-ΥΔΕΑΠ με δικαιούχο την Ελληνική Αστυνομία- ανέκυψε ζήτημα εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με την επιλεξιμότητα δαπανών σε ορισμένα υποέργα αυτής της δράσης. Συγκεκριμένα, η Γενική Διεύθυνση Μετανάστευσης και Εσωτερικών Υποθέσεων (DG Home) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής επεσήμανε ότι η αγορά μεταφορικών μέσων στο πλαίσιο του ISF-P μπορεί να υποστηριχθεί, υπό την προϋπόθεση ότι προσφέρει υψηλή προστιθέμενη αξία για την ΕΕ, εκπληρώνοντας τους στόχους και τις βασικές πολιτικές προτεραιότητες του Ταμείου, όπως η καταπολέμηση της τρομοκρατίας, η καταπολέμηση του διασυνοριακού, σοβαρού και οργανωμένου εγκλήματος.

Κατά συνέπεια, σε περίπτωση που δεν αποδεικνύεται πλήρως η χρήση για τους ανωτέρους σκοπούς, αλλά τα μεταφορικά μέσα χρησιμοποιούνται και για την εκτέλεση συνήθων αστυνομικών εργασιών και καθηκόντων δημόσιας τάξης, η DG Home έκρινε ότι δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του ISF-P και ως εκ τούτου, απέστειλε ενημερωτικές επιστολές περί διαδικασίας εξέτασης της επιλεξιμότητας ή μη των σχετικών δαπανών στο πλαίσιο αυτού του Ταμείου. Ειδικότερα, δυνάμει των σχετικών επικοινωνιών τον Ιούνιο του 2024, η DG Home προέβη σε μερική εκκαθάριση του Οικονομικού Έτους 2022 του Εθνικού Προγράμματος Εσωτερικής Ασφάλειας (ISF-P), και με την ανωτέρω αιτιολογία έθεσε υπό εξέταση τις σχετικές δαπάνες ύψους 3.578.748,74 ευρώ (ποσό ενωσιακής στήριξης) σε σύνολο ενωσιακής στήριξης της δράσης ύψους 6.186.803,00 ευρώ. Στη συνέχεια, με το υπ’ αρ. πρωτ. 265339/25.10.2024 έγγραφο προστέθηκαν νέα στοιχεία, σύμφωνα με τα οποία προκύπτει ότι τα οχήματα χρησιμοποιήθηκαν σε σημαντικό βαθμό προς επίτευξη των στόχων του ISF-P και για τον λόγο αυτό εκκρεμεί αίτημα επαναξέτασης και επανακαθορισμού των σχετικών ποσών επιλεξιμότητας, υποστηρίζοντας ότι το ποσό της περικοπής – μη επιλέξιμης ενωσιακής στήριξης πρέπει να περιοριστεί από 3.578.748,74 ευρώ στο ποσό των 844.395,80 ευρώ».

Επιπροσθέτως, γίνεται γνωστό ότι «στο πλαίσιο της προγραμματικής περιόδου 2021-2027, διενεργήθηκε, από κλιμάκιο ελέγχου της DG Home, ο υπό στοιχεία HOMF121EL2626 έλεγχος του Συστήματος Διαχείρισης και Ελέγχου των Προγραμμάτων ΤΑΜΕΥ (“Audit Planning Memorandum 2021 – 2027 Early Preventive System Audits”). Βάσει της σχετικής οριστικής Έκθεσης Ελέγχου (05/11/2024), κρίθηκε ότι το Σύστημα Διαχείρισης και Ελέγχου λειτουργεί χωρίς σοβαρές ελλείψεις. Εντοπίστηκαν, όμως, ορισμένες παρατυπίες που αφορούν την τήρηση της νομοθεσίας περί δημοσίων συμβάσεων στο πλαίσιο της υπ’ αρ. πρωτ. 32701/31.05.2021 διακήρυξης συμφωνίας-πλαίσιο (ΑΔΑΜ: 21PROC008686580 2021-05-31) με τίτλο “Παροχή υπηρεσιών Διαχείρισης Εγκαταστάσεων (Facilities Management) κάθε τύπου Δομών Προσωρινής Υποδοχής και Φιλοξενίας αιτούντων άσυλο προσφύγων και μεταναστών και συναφών υποδομών και εγκαταστάσεων, καθώς και κτιριακών υποδομών κάθε Υπηρεσίας αρμοδιότητας του υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου”. Ειδικότερα, τα ευρήματα του ελέγχου κατά τα ανωτέρω αφορούν τα εξής: i) Η πρόσκληση υποβολής προσφορών, στάδιο Β, παράρτημα II. 2 περιελάμβανε στις τεχνικές προδιαγραφές την απαίτηση οι υπάλληλοι του αναδόχου που απασχολούνται στις δομές (φύλακες ασφάλειας και προσωπικό καθαρισμού) να είναι Έλληνες ή υπήκοοι της ΕΕ. Η εν λόγω απαίτηση κρίθηκε από τη DG Home ότι περιορίζει τον ανταγωνισμό και εισάγει διακρίσεις λόγω ιθαγένειας και γι’ αυτό το λόγο επιβλήθηκε από την ομάδα ελέγχου οριζόντια μειωμένος συντελεστής δημοσιονομικής διόρθωσης 5% στις σχετικές δράσεις κατά το τμήμα μόνο που αφορούν την παροχή υπηρεσιών καθαριότητας. ii) Η αναθέτουσα αρχή συντόμευσε τις προθεσμίες σε 15 ημέρες για το πρώτο στάδιο της διαδικασίας (αίτηση συμμετοχής), αντί για 30 ημέρες, όπως αναφέρεται στην παρ. 1 του άρθρου 28 της οδηγίας 2014/24/ΕΕ, και σε 10 ημέρες για το δεύτερο στάδιο (υποβολή προσφοράς) αντί για 30 ημέρες, όπως αναφέρεται στην παρ. 2 του άρθρου 28 της οδηγίας 2014/24/ΕΕ, ενώ θα μπορούσε να ορίσει μεγαλύτερη προθεσμία, καθώς κατά την κρίση της ομάδας ελέγχου δεν συνέτρεχαν επείγουσες συνθήκες για τις σχετικές υπηρεσίες συντήρησης και φύλαξης. Στη βάση αυτή, επιβλήθηκε από την ομάδα ελέγχου οριζόντια μειωμένος συντελεστής δημοσιονομικής διόρθωσης 10% στις σχετικές δράσεις κατά το τμήμα μόνο που αφορούν την παροχή υπηρεσιών συντήρησης και φύλαξης».

Συνεπεία των ανωτέρω συστάσεων, αναφέρει το υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου, «έχει ολοκληρωθεί η επιβολή των αναλογούντων δημοσιονομικών διορθώσεων σε οριστικοποιημένες δαπάνες και περαιτέρω βρίσκονται σε εξέλιξη περικοπές στα Δελτία Δήλωσης Δαπανών στο πλαίσιο της διοικητικής επαλήθευσης των ανωτέρω δράσεων με δικαιούχο την Υπηρεσία Υποδοχής και Ταυτοποίησης του Υπουργείου.

Συγκεκριμένα, επί του συνολικού προϋπολογισμού 358.766.116,19 ευρώ των ανωτέρω δράσεων, το συνολικό ποσό διορθώσεων και περικοπών, με μείωση ορίου πληρωμών, ανέρχεται έως τις 23/07/2025 σε 11.026.208,47 ευρώ (ενωσιακή στήριξη & εθνική συμμετοχή)».

Το υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού αναφέρει ότι «οι παραβάσεις κοινοτικού δικαίου που έχει εκδώσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατά του ΥΠΑΙΘΑ από την 7η Ιουλίου 2019 μέχρι σήμερα (31 Ιουλίου 2025) δεν έχουν καταλήξει σε επιβολή προστίμου. Η μόνη παράβαση που τελικά οδηγήθηκε στο Δικαστήριο Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ) είναι η με αρ. 2021/2200 (υπόθεση ΔΕΕ C-518/24) και αναμένεται η έκδοση της απόφασης του εν λόγω δικαστηρίου».

Το υπουργείο Τουρισμού αναφέρει ότι «δεν έχουν καταλογισθεί χρηματικά ποσά για παρατυπίες, παραβάσεις ή μη συμμόρφωση με το Ευρωπαϊκό Δίκαιο σχετικά με τη διαχείριση κοινοτικών πόρων ή με την παραβίαση κανόνων ανταγωνισμού».

Το υπουργείο Εθνικής Άμυνας απαντά ότι «κατά την χρονική περίοδο 2019-2025 έχουν επιβληθεί δύο πράξεις περικοπής ποσού σε δύο έκτακτες επιχορηγήσεις που εγκρίθηκαν από την ΕΕ για το υπουργείο Εθνικής Άμυνας. Συγκεκριμένα: Το 2021 διενεργήθηκε έρευνα από την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF) επί του συνόλου των επιχορηγήσεων που μας ενέκρινε το 2017 η ΕΕ για την αντιμετώπιση της προσφυγικής-μεταναστευτικής κρίσης, καθόσον κατά το χρονικό διάστημα 2016-2020 το υπουργείο μας εμπλεκόταν στο μεταναστευτικό. Από την έρευνα, διαπιστώθηκαν απευθείας αναθέσεις υπηρεσιών σίτισης με τη μορφή του επείγοντος, κατ΄ εφαρμογή του άρθρου 96 του ν. 4368/2016 (Α΄ 21), οπότε και μας επιβλήθηκαν περικοπές ποσών -και όχι πρόστιμα- σε δύο εκ των ανωτέρω έκτακτων ευρωπαϊκών επιχορηγήσεων. Από πλευράς υπουργείου ασκήθηκαν ενστάσεις με τις οποίες εκτέθηκαν αριθμητικά και πραγματικά δεδομένα για το μέγεθος της κρίσης και τους λόγους που οδήγησαν στην εξαιρετική διαδικασία επείγουσας ανάθεσης των ανωτέρω υπηρεσιών σίτισης, πλην όμως για τη μία περίπτωση η ένσταση απορρίφθηκε και για την άλλη αναμένεται η έκδοση απόφασης».

Μετά το ξέσπασμα του σκανδάλου του ΟΠΕΚΕΠΕ και τον καταλογισμό από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το ΠΑΣΟΚ είχε απευθύνει ερώτηση και αίτηση κατάθεσης εγγράφων στο σύνολο των υπουργείων και ζητούσε να ενημερωθεί:

• Ποιοι είναι οι καταλογισμοί χρηματικών ποσών (συμπεριλαμβανομένων και των περικοπών επιχορηγήσεων) από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ή/και καταδικαστικές αποφάσεις του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ) σε βάρος της Ελλάδας για παρατυπίες, παραβάσεις ή μη συμμόρφωση με το Ευρωπαϊκό Δίκαιο, είτε αυτό αφορά τη διαχείριση κοινοτικών πόρων, είτε την παραβίαση κανόνων ανταγωνισμού (όπως κρατικές ενισχύσεις-καρτέλ-κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης), είτε οποιοδήποτε άλλο πεδίο, όπως ενδεικτικά η περιβαλλοντική φορολογία, οι ίδιοι πόροι της ΕΕ κλπ);
• Ποιο είναι το συνολικό δημοσιονομικό κόστος αυτών των καταλογισμών για τα έτη 2019 έως 2025 και ποιοι φορείς καλούνται να καλύψουν τα αντίστοιχα ποσά (πχ υπουργεία, περιφέρειες, εποπτευόμενοι οργανισμοί);
• Σε περίπτωση που έχει διαπιστωθεί παράνομη διάθεση πόρων σε νομικά ή φυσικά πρόσωπα σε ποια φάση βρίσκονται οι προβλεπόμενες ανακτήσεις;
• Αν έχουν αποδοθεί ποινικές, διοικητικές ή πειθαρχικές ευθύνες στα όργανα και στα φυσικά ή νομικά πρόσωπα των οποίων οι ενέργειες οι παραλείψεις προκάλεσαν τους καταλογισμούς.
• Ποια όργανα ή φορείς παρακολουθούν την εξέλιξη των υποθέσεων, των ανακτήσεων και της αναζήτησης ευθυνών;