Λίγο πριν από την αποχώρησή του από την Ντάουνιγκ Στριτ, ο Κιρ Στάρμερ αφήνει πίσω του ένα από τα μεγαλύτερα δημοσιονομικά και στρατηγικά διλήμματα των τελευταίων ετών: ένα χρηματοδοτικό κενό στο αμυντικό πρόγραμμα της χώρας ύψους 4,7 δισεκατομμυρίων λιρών. Το κενό αυτό θα πρέπει να καλυφθεί από τον πρώτο προϋπολογισμό της νέας κυβέρνησης που θα σχηματιστεί από τον διάδοχό του.
Το πολυαναμενόμενο «Defence Investment Plan», συνολικού ύψους 298 δισεκατομμυρίων λιρών, προβλέπει σημαντική ενίσχυση των βρετανικών ενόπλων δυνάμεων με επενδύσεις σε πυρηνικά υποβρύχια, μαχητικά αεροσκάφη νέας γενιάς, μη επανδρωμένα συστήματα, τεχνητή νοημοσύνη κ.ά. Ωστόσο, από τα επιπλέον 15 δισεκατομμύρια λιρών που χρειάζονται για να υλοποιηθεί, έχουν εξασφαλιστεί μόνο τα 10,3 δισεκατομμύρια. Έτσι τα υπόλοιπα 4,7 δισεκατομμύρια μεταφέρονται αναγκαστικά στον επόμενο προϋπολογισμό.
Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί έντονο πολιτικό προβληματισμό, καθώς ο αναμενόμενος διάδοχος του Στάρμερ, ‘Αντι Μπέρναμ, θα βρεθεί αντιμέτωπος με δύσκολες αποφάσεις. Σύμφωνα με τους αναλυτές είτε θα χρειαστεί να προχωρήσει σε περικοπές δαπανών σε άλλους τομείς, είτε να αναζητήσει νέα φορολογικά έσοδα ή ακόμη και πρόσθετο δανεισμό.
Το δεκαετές σχέδιο αποκέντρωσης και ανάπτυξης του ‘Αντι Μπέρναμ
Την ίδια στιγμή αίσθηση έχει προκαλέσει η ομιλία του ‘Αντι Μπέρναμ στις αρχές της εβδομάδας στο Μουσείο Λαϊκής Ιστορίας του Μάντσεστερ. Ο πρώην δήμαρχος της πόλης, στην πρώτη του δημόσια τοποθέτηση, από τότε που επέστρεψε στο βρετανικό κοινοβούλιο, εκτός των άλλων χαρακτήρισε προβληματικό το πολιτικό και οικονομικό σύστημα της χώρας και παρουσίασε ένα δεκαετές πρόγραμμα επανεκβιομηχάνισης, κατασκευής υποδομών, στέγασης και ανάπτυξης των μεταφορών που στόχο έχει να μεταφέρει τη μακροχρόνια συγκέντρωση εξουσιών και επενδύσεων από το Λονδίνο και τη νοτιοανατολική Αγγλία «σε κάθε ταχυδρομικό κώδικα της χώρας», όπως χαρακτηριστικά τόνισε.
Πρόκειται για τη μεγαλύτερη μεταφορά εξουσιών στην σύγχρονη ιστορία της Βρετανίας από την πρωτεύουσα στην περιφέρεια, σημειώνουν οι αναλυτές. Στη βάση αυτή ο Μπέρναμ προτείνει τη δημιουργία του «No10 του βορρά» στο Μάντσεστερ. Ουσιαστικά δηλαδή ένα δεύτερο πρωθυπουργικό γραφείο, παρόμοιο με αυτό της Ντάουνιγκ Στριτ, που θα συντονίζει την αποκέντρωση αρμοδιοτήτων από το Λονδίνο προς την υπόλοιπη χώρα. Ο ίδιος το χαρακτήρισε «νευραλγικό κέντρο μιας ανασχεδιασμένης Βρετανίας», το οποίο θα επιβλέπει τις μεταρρυθμίσεις στις δημόσιες υπηρεσίες, την αναζωογόνηση των πόλεων και την περιφερειακή ανάπτυξη.
Το δεκαετές αυτό του σχέδιο μεταξύ άλλων συμπεριλαμβάνει το μεγαλύτερο πρόγραμμα κατασκευής κοινωνικών κατοικιών από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, μεταρρυθμίσεις στη φορολογία των επιχειρήσεων για την ενίσχυση των εμπορικών κέντρων των πόλεων, ενίσχυση της τεχνικής εκπαίδευσης και των προγραμμάτων μαθητείας, αλλά και μεγαλύτερο δημόσιο έλεγχο σε βασικές υπηρεσίες όπως η ύδρευση, η ενέργεια, οι μεταφορές και η στέγαση. Παράλληλα, προανήγγειλε περισσότερες αρμοδιότητες για τις περιφερειακές αρχές στους τομείς της εκπαίδευσης, της πρόνοιας και της κατοικίας.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε και στην οικονομική αξιοπιστία της κυβέρνησης που θέλει να δημιουργήσει. Στο πλαίσιο αυτό διαβεβαίωσε πως θα τηρήσει τους δημοσιονομικούς κανόνες του προεκλογικού προγράμματος των Εργατικών του 2024. Επανέλαβε ότι δεν προτίθεται να αυξήσει τον φόρο εισοδήματος, τον ΦΠΑ ή τις ασφαλιστικές εισφορές των εργαζομένων, υποστηρίζοντας ότι οι μεταρρυθμίσεις του θα στηριχθούν σε «υγιή δημόσια οικονομικά» και στη συνεργασία δημόσιου και ιδιωτικού τομέα.
Ο Μπέρναμ υποστήριξε ότι το σχέδιό του θα φέρει ριζική αλλαγή του τρόπου διακυβέρνησης της χώρας και ότι αποτελεί απάντηση στη στασιμότητα της βρετανικής οικονομίας και στη συνεχιζόμενη κρίση του κόστους ζωής. Η ανάπτυξη, όπως χαρακτηριστικά τόνισε, «δεν μπορεί να επιβάλλεται από την κορυφή προς τα κάτω, αλλά πρέπει να χτίζεται από τις ίδιες τις τοπικές κοινωνίες».
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
