Νευροχειρουργοί στο Λονδίνο πραγματοποίησαν την πρώτη επιτυχημένη επέμβαση στον κόσμο για την αφαίρεση όγκου εγκεφάλου με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης, σώζοντας την όραση ενός 48χρονου άνδρα, όπως ανακοίνωσαν οι υγειονομικές αρχές της χώρας.
Η επέμβαση πραγματοποιήθηκε τον Μάιο στο Εθνικό Νοσοκομείο Νευρολογίας και Νευροχειρουργικής (NHNN), το οποίο ανήκει στο ίδρυμα NHS Foundation Trust των νοσοκομείων του University College London. Οι λεπτομέρειες κρατήθηκαν μυστικές μέχρι την Πέμπτη, καθώς ο ασθενής, ο οποίος ονομάζεται Ρις Χίμπερτ, ανάρρωνε.
Παρότι η χειρουργική ομάδα διατήρησε τον πλήρη έλεγχο της επέμβασης, το σύστημα τεχνητής νοημοσύνης ανέλυε σε πραγματικό χρόνο εικόνες από την κάμερα κατά τη διάρκεια του χειρουργείου. Με αυτόν τον τρόπο βοηθούσε στον εντοπισμό κρίσιμων ανατομικών δομών, όπως νεύρα και αιμοφόρα αγγεία, που έπρεπε να παραμείνουν ανέπαφα κοντά στον όγκο διαμέτρου 11 χιλιοστών που βρισκόταν στην υπόφυση του Χίμπερτ.
«Όταν συνήλθα, μπορούσα να δω καθαρά τα πάντα μέσα στην αίθουσα», δήλωσε ο ασθενής, ο οποίος μέσα σε μία εβδομάδα από την επέμβαση μπορούσε να περπατά χωρίς γυαλιά ή μπαστούνι.
Έκτοτε έχει επιστρέψει στη δουλειά του ως διευθυντής εξυπηρέτησης πελατών.
«Νιώθω σαν να έχω μια πανοραμική θέα 360 μοιρών όλων όσων βρίσκονται γύρω μου», ανέφερε.
Πώς λειτουργεί το σύστημα ΑΙ
Οι χειρουργοί χρησιμοποίησαν μια νέα τεχνολογία τεχνητής νοημοσύνης, η οποία βοηθά στον εντοπισμό μικροσκοπικών ανατομικών δομών του εγκεφάλου, χρησιμοποιώντας χρωματική κωδικοποίηση για να επισημαίνει σημαντικές δομές και να διευκολύνει την ασφαλή αναγνώρισή τους από τους χειρουργούς. Το νοσοκομείο είχε χρησιμοποιήσει στο παρελθόν την τεχνολογία ως ερευνητικό εργαλείο, όμως αυτή ήταν η πρώτη φορά που εφαρμόστηκε σε ασθενή κατά τη διάρκεια χειρουργικής επέμβασης.
Η υπόφυση, τα αιμοφόρα αγγεία και τα νεύρα που ελέγχουν την όραση βρίσκονται σε πολύ μικρή απόσταση μεταξύ τους και, σύμφωνα με τις υγειονομικές αρχές, «ένα λάθος μόλις ενός χιλιοστού μπορεί να κάνει κρίσιμη διαφορά». Ένα τέτοιο λάθος θα μπορούσε να οδηγήσει σε τύφλωση, εγκεφαλικό επεισόδιο ή ακόμη και θάνατο.
Η Δρ. Σοφία Μπάνο, αναπληρώτρια καθηγήτρια ρομποτικής και τεχνητής νοημοσύνης στο UCL και τεχνική υπεύθυνη του συστήματος AI, δήλωσε ότι το σύστημα έχει εκπαιδευτεί σε εκατοντάδες χειρουργικά βίντεο, αποκτώντας πρόσβαση σε ένα εύρος χειρουργικών παραδειγμάτων που ένας χειρουργός θα χρειαζόταν πολλά χρόνια για να συναντήσει στην πράξη.
Όπως εξήγησε, το σύστημα έχει σχεδιαστεί ώστε να αναγνωρίζει σε πραγματικό χρόνο κρίσιμες ανατομικές δομές, χειρουργικά εργαλεία και τις αλληλεπιδράσεις μεταξύ ιστών, υποστηρίζοντας τους χειρουργούς σε εξαιρετικά απαιτητικές επεμβάσεις.
Αρχικά, οι γιατροί είχαν επιλέξει να αντιμετωπίσουν την κατάσταση του Χίμπερτ χωρίς χειρουργική επέμβαση. Ωστόσο, μετά τη διάγνωσή του το 2024, τα συμπτώματά του επιδεινώθηκαν και περιλάμβαναν σοβαρή ορμονική διαταραχή και προβλήματα όρασης. Χωρίς την επέμβαση, υπήρχε κίνδυνος να χάσει την όρασή του, σύμφωνα με τις υγειονομικές αρχές.
Ο καθηγητής Μάικ Λούις, επιστημονικός διευθυντής καινοτομίας στο Εθνικό Ινστιτούτο Έρευνας για την Υγεία και τη Φροντίδα (NIHR), το οποίο χρηματοδότησε την επέμβαση στο πλαίσιο κλινικής δοκιμής, χαρακτήρισε την «πρωτοποριακή χειρουργική επέμβαση» ενδεικτική των δυνατοτήτων της προηγμένης τεχνητής νοημοσύνης να υποστηρίζει τους χειρουργούς και να βελτιώνει τη φροντίδα των ασθενών.
Πηγή: Guardian
