Η δεύτερη ημέρα της κυβέρνησης Μπέρναμ ξεκινά με το πρώτο υπουργικό συμβούλιο, τις πρώτες αποφάσεις για το κόστος ζωής και έναν πυκνό κύκλο διεθνών επαφών, καθώς ο νέος πρωθυπουργός επιχειρεί να δώσει από νωρίς το στίγμα της διακυβέρνησής του.
Το πρωί ο Άντι Μπέρναμ θα προεδρεύσει για πρώτη φορά του υπουργικού συμβουλίου και στη συνέχεια θα συμμετάσχει στη συνεδρίαση του Βασιλικού Συμβουλίου, του ιστορικού συμβουλευτικού οργάνου του βασιλιά Καρόλου. Εκεί ολοκληρώνονται οι τελευταίες συνταγματικές διαδικασίες μετά την αλλαγή κυβέρνησης και επικυρώνονται οι πρώτες κυβερνητικές αποφάσεις που απαιτούν βασιλική έγκριση. Παράλληλα συνεχίζεται η στελέχωση της κυβέρνησης με τους διορισμούς υφυπουργών και κατώτερων υπουργών.
Πρώτο μέτρο για το κόστος ζωής
Η πρώτη σημαντική κυβερνητική απόφαση αφορά την αντιμετώπιση του κόστους ζωής. Ο νέος πρωθυπουργός ανακοίνωσε την κατάργηση του ΦΠΑ στους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος από την 1η Οκτωβρίου. Σύμφωνα με την κυβέρνηση, το μέτρο θα μειώσει κατά περίπου 45 λίρες τον ετήσιο λογαριασμό ενός μέσου νοικοκυριού, θα επεκταθεί και σε μικρές επιχειρήσεις, φιλανθρωπικές οργανώσεις και οίκους φροντίδας που δικαιούνται μειωμένο συντελεστή ΦΠΑ και εκτιμάται ότι θα περιορίσει τον πληθωρισμό κατά 0,1%.
Το κόστος των 850 εκατομμυρίων λιρών θα καλυφθεί από την κατάργηση του προγράμματος ψηφιακής ταυτότητας της προηγούμενης κυβέρνησης, προϋπολογισμού 1,8 δισεκατομμυρίων λιρών. Το Νο10 προαναγγέλλει ότι στον πρώτο προϋπολογισμό του φθινοπώρου θα παρουσιαστεί ευρύτερο πακέτο μέτρων για τη στήριξη των νοικοκυριών.
Διπλωματικές επαφές
Από τις πρώτες κιόλας ώρες της θητείας του ο Άντι Μπέρναμ άνοιξε κύκλο επαφών με τους βασικούς συμμάχους της Βρετανίας.
Πρώτη του τηλεφωνική επικοινωνία ήταν με τον πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ. Ο Αμερικανός πρόεδρος χαρακτήρισε τη συνομιλία «πολύ καλή» και αποκάλυψε ότι συζήτησαν τις εμπορικές σχέσεις, τη στρατιωτική συνεργασία, τις εξελίξεις στη Βόρεια Θάλασσα, τις επιχειρήσεις αποναρκοθέτησης στα Στενά του Ορμούζ και άλλα ζητήματα διεθνούς ασφάλειας. Ανακοίνωσε επίσης ότι οι δύο ηγέτες συμφώνησαν να συναντηθούν το επόμενο διάστημα.
Ακολούθησαν συνομιλίες με τον πρόεδρο της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν, τον καγκελάριο της Γερμανίας Φρίντριχ Μερτς, τον πρόεδρο της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι, τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε, τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα και την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Σύμφωνα με το Νο10, στο επίκεντρο βρέθηκαν η συνέχιση της στήριξης προς την Ουκρανία, η ενίσχυση της συνεργασίας στο ΝΑΤΟ, η εφαρμογή της διμερούς συμφωνίας του Κένσινγκτον με τη Γερμανία,η συμφωνία στρατηγικής συνεργασίας που υπέγραψαν το 2025 Βρετανία και Γερμανία και προβλέπει στενότερη συνεργασία σε άμυνα, ασφάλεια, οικονομία, ενέργεια και καινοτομία μετά το Brexit, η ευρωπαϊκή ασφάλεια και η επιδίωξη στενότερων σχέσεων μεταξύ Ηνωμένου Βασιλείου και Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ποιοι στελεχώνουν το νέο υπουργικό συμβούλιο
Ο Άντι Μπέρναμ επέλεξε ένα υπουργικό συμβούλιο που συνδυάζει στελέχη της κυβέρνησης Στάρμερ με πρόσωπα του στενού πολιτικού του περιβάλλοντος.
Κομβικές θέσεις αναλαμβάνουν ο Τζον Χίλι στο υπουργείο Οικονομικών, ο Εντ Μίλιμπαντ στο υπουργείο Εξωτερικών, ο Γουές Στρίτινγκ στο υπουργείο Άμυνας, ενώ η Σαμπάνα Μαχμούντ παραμένει στο υπουργείο Εσωτερικών. Η Άντζελα Ρέινερ επιστρέφει στο υπουργείο Στέγασης, η Λουίζ Χέιγκ αναλαμβάνει Πρώτη Υπουργός Επικρατείας και υπουργός του Γραφείου του Υπουργικού Συμβουλίου, ο Άλεξ Νόρις το υπουργείο Δικαιοσύνης, η Μιάτα Φανμπούλε το υπουργείο Ενέργειας, η Άντζελα Ίγκλ το Περιβάλλον, ενώ διατηρούν τα χαρτοφυλάκιά τους η Χάιντι Αλεξάντερ στις Μεταφορές και η Λίζα Νάντι στον Πολιτισμό.
Ξεχωρίζει η δημιουργία υπουργείου Τεχνητής Νοημοσύνης, με υπουργό τον Κανίσκα Ναραγιάν, ο οποίος συμμετέχει στο υπουργικό συμβούλιο, υπογραμμίζοντας τη βαρύτητα που αποδίδει η νέα κυβέρνηση στην ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης και των ψηφιακών τεχνολογιών.
Οι πρώτες εσωκομματικές πιέσεις
Οι πρώτες πιέσεις προς τον νέο πρωθυπουργό προέρχονται από το εσωτερικό των Εργατικών.
Η ομάδα «Mainstream», η οργανωμένη ήπια αριστερή τάση του κόμματος που στήριξε την υποψηφιότητα Μπέρναμ για την ηγεσία, δηλώνει ότι θα στηρίξει τη νέα κυβέρνηση, αλλά ξεκαθαρίζει ότι θα την κρίνει από τις πράξεις της. Ζητά να υλοποιηθούν οι δεσμεύσεις για αποκέντρωση, αναδιανομή εξουσίας και πλούτου και ενίσχυση των εργατικών κοινοτήτων, εκφράζοντας παράλληλα ανησυχίες για τη δημοσιονομική πολιτική και τα σχέδια επιτάχυνσης έργων εξόρυξης στη Βόρεια Θάλασσα.
Το «Νο10 του Βορρά»
Παράλληλα προχωρά και ο σχεδιασμός για τη δημιουργία του λεγόμενου «Νο10 του Βορρά», μιας μόνιμης πρωθυπουργικής βάσης στο Μάντσεστερ.
Ισχυρή αστυνομική παρουσία καταγράφηκε έξω από το Heron House, κτίριο στο οποίο στεγάζονται ήδη υπηρεσίες της Υπηρεσίας Κυβερνητικών Επικοινωνιών , στο Μάντσεστερ, και το οποίο θεωρείται πιθανή προσωρινή έδρα του νέου πρωθυπουργικού γραφείου μέχρι να επιλεγεί η μόνιμη εγκατάστασή του. Η πρωτοβουλία αποτελεί βασική προεκλογική δέσμευση του Μπέρναμ για μεταφορά κυβερνητικών λειτουργιών εκτός Λονδίνου.
Πώς διαβάζει ο Τύπος τη νέα κυβέρνηση
Τα σημερινά πρωτοσέλιδα αποτυπώνουν διαφορετικές αναγνώσεις της πρώτης ημέρας του νέου πρωθυπουργού.
Η Guardian δίνει έμφαση στην υπόσχεση του Μπέρναμ να «φέρει πίσω την ελπίδα» και στη δέσμευσή του να αναζωογονήσει τις κοινότητες που επλήγησαν από τις πολιτικές της δεκαετίας του 1980.
Οι Times εστιάζουν στη σαρωτική αναμόρφωση του υπουργικού συμβουλίου και στην απομάκρυνση στελεχών που είχαν ταυτιστεί με τον Κιρ Στάρμερ.
Η Telegraph χαρακτηρίζει έκπληξη τον διορισμό του Τζον Χίλι στο υπουργείο Οικονομικών, εκτιμώντας ότι προαναγγέλλει μεγαλύτερη έμφαση στις αμυντικές δαπάνες.
Οι Financial Times επικεντρώνονται στα πρώτα μέτρα για το κόστος ζωής και σημειώνουν ότι η νέα κυβέρνηση εμφανίζεται πιο ευέλικτη στη δημοσιονομική πολιτική.
Η Daily Mail αντιμετωπίζει με σκεπτικισμό τις εξαγγελίες του Μπέρναμ για τις μεγαλύτερες πολιτικές αλλαγές των τελευταίων σαράντα ετών, ενώ η i κάνει λόγο για μια ριζοσπαστική ατζέντα μεταρρυθμίσεων.
