Ένα αμφιλεγόμενο σχέδιο για τη δημιουργία των δομικών στοιχείων της ανθρώπινης ζωής έχει ξεκινήσει στη Βρετανία. Μέχρι πρότινος, η ιδέα δημιουργίας ανθρώπινου τεχνητού DNA θεωρούνταν επικίνδυνη, καθώς θα μπορούσε να οδηγήσει σε προσχεδιασμένα μωρά ή σε απρόβλεπτες επιπλοκές και αλλαγές για τις μελλοντικές γενιές. Ωστόσο, για πρώτη φορά παγκοσμίως, ο ιατρικός φιλανθρωπικός οργανισμός Wellcome Trust χορήγησε αρχική χρηματοδότηση ύψους 10 εκατομμυρίων λιρών για την εκκίνηση του εν λόγω προγράμματος.
Οι επιστήμονες υποστηρίζουν ότι το εγχείρημα αυτό έχει τη δυναμική να μεταμορφώσει την κατανόησή μας για την ανθρώπινη υγεία, να ανοίξει τον δρόμο για θεραπείες ανίατων ασθενειών και να συμβάλει στην ανάπτυξη καλλιεργειών ανθεκτικών στην κλιματική αλλαγή.
«Το DNA μας καθορίζει ποιοι είμαστε και πώς λειτουργεί το σώμα μας», δήλωσε ο Μάικλ Νταν, διευθυντής έρευνας ανακάλυψης στο Wellcome. «Μέσω της ανάπτυξης των απαραίτητων εργαλείων και μεθόδων για τη σύνθεση ενός ανθρώπινου γονιδιώματος, θα μπορέσουμε να απαντήσουμε σε ερωτήματα για την υγεία και τις ασθένειες που δεν μπορούμε καν να φανταστούμε σήμερα, μεταμορφώνοντας έτσι την κατανόηση της ζωής και της ευημερίας» εξήγησε.
Οι επιστήμονες στοχεύουν στη δημιουργία ενός πλήρους συνθετικού ανθρώπινου χρωμοσώματος τα επόμενα πέντε έως δέκα χρόνια. Κάθε κύτταρο στο ανθρώπινο σώμα περιέχει DNA – ένα μόριο που μεταφέρει τη γενετική πληροφορία που καθορίζει φυσικά τα χαρακτηριστικά μας.
Το νέο Πρόγραμμα Συνθετικού Ανθρώπινου Γονιδιώματος (Synthetic Human Genome Project) θα επιτρέψει στους ερευνητές όχι μόνο να διαβάζουν DNA, αλλά και να δημιουργούν τμήματά του. Αρχικά, οι επιστήμονες θα επιχειρήσουν να αναπτύξουν τρόπους κατασκευής όλο και μεγαλύτερων τμημάτων ανθρώπινου DNA, προκειμένου να δημιουργήσουν ένα συνθετικό ανθρώπινο χρωμόσωμα – το οποίο περιέχει γονίδια που ρυθμίζουν την ανάπτυξη, την επιδιόρθωση και τη συντήρηση του οργανισμού. Στη συνέχεια, θα μελετήσουν αυτά τα χρωμοσώματα προκειμένου να διαπιστώσουν πώς τα γονίδια και το DNA ρυθμίζουν τη λειτουργία του σώματος.
Το έργο ηγείται ο καθηγητής Τζέισον Τσιν από το Ινστιτούτο Γενετικής Βιολογίας του Ellison Institute of Technology και το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, σε συνεργασία με ερευνητές από τα πανεπιστήμια του Κέιμπριτζ, του Κεντ, του Μάντσεστερ, της Οξφόρδης και του Imperial College London.
«Η ικανότητα σύνθεσης μεγάλων γονιδιωμάτων, συμπεριλαμβανομένων και εκείνων για ανθρώπινα κύτταρα, μπορεί να αλλάξει ριζικά την κατανόησή μας για τη βιολογία του γονιδιώματος και να μεταμορφώσει τις προοπτικές της βιοτεχνολογίας και της ιατρικής», δήλωσε ο Τσιν.
Τι λένε οι επικριτές του έργου
Το έργο θα περιοριστεί αυστηρά σε δοκιμαστικούς σωλήνες και τρυβλία Petri, χωρίς καμία προσπάθεια δημιουργίας συνθετικής ζωής. Ωστόσο, οι επικριτές φοβούνται πως αυτή η έρευνα ανοίγει τον δρόμο για τη δημιουργία ενισχυμένων ή τροποποιημένων ανθρώπων.
Ο καθηγητής Μπιλ Έρνσο, γενετιστής στο Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου ο οποίος έχει σχεδιάσει μια μέθοδο για τη δημιουργία τεχνητών ανθρώπινων χρωμοσωμάτων, εξέφρασε φόβους ότι η έρευνα αυτή θα μπορούσε να δώσει την ευκαιρία για τη δημιουργία βιολογικών όπλων, ενισχυμένων ανθρώπων ή ακόμα και πλασμάτων με ανθρώπινο DNA.
«Το τζίνι έχει ήδη βγει από το λυχνάρι», δήλωσε στο BBC. «Μπορεί να έχουμε κάποιους περιορισμούς τώρα, αλλά αν ένας οργανισμός που διαθέτει τον κατάλληλο εξοπλισμό αποφασίσει να αρχίσει να συνθέτει οτιδήποτε, δεν νομίζω ότι θα μπορούσαμε να τον σταματήσουμε» τόνισε.
Παράλληλα με το επιστημονικό έργο, θα λειτουργήσει και ένα ξεχωριστό πρόγραμμα κοινωνικών επιστημών, υπό την καθοδήγηση της καθηγήτριας Τζόι Ζανγκ, κοινωνιολόγου στο Πανεπιστήμιο του Κεντ.
«Θέλουμε να ακούσουμε τις απόψεις ειδικών, κοινωνικών επιστημόνων και –ιδίως– του κοινού, σχετικά με το πώς βλέπουν αυτή την τεχνολογία, πώς μπορεί να τους ωφελήσει και, το σημαντικότερο, τι ερωτήματα και ανησυχίες έχουν», δήλωσε.
ΠΗΓΗ: Independent
