Μια ουσιαστική κοινοβουλευτική συζήτηση σχετικά με το μέλλον των Γλυπτών του Παρθενώνα πραγματοποιήθηκε στη Βουλή των Κοινοτήτων, με πρωτοβουλία του βουλευτή Άλμπερτο Κόστα (Νότιο Λέστερσαϊρ), προέδρου της Διακομματικής Κοινοβουλευτικής Ομάδας για την Ελλάδα. Πρόκειται για την πρώτη παρόμοια συζήτηση που γίνεται από τότε που ανέλαβε η νέα κυβέρνηση του Κιρ Στάρμερ την εξουσία.
Ο βουλευτής των Συντηρητικών κ. Κόστα, πρότεινε ένα νέο πλαίσιο διαλόγου με την Ελλάδα, βασισμένο σε έναν μακροχρόνιο, ενδεχομένως και αόριστης διάρκειας δανεισμό των Γλυπτών του Παρθενώνα προς το Μουσείο της Ακρόπολης στην Αθήνα. Τόνισε ότι κάτι τέτοιο δεν θα συνιστούσε επιστροφή ή παραδοχή ηθικής ευθύνης, αλλά μια αμοιβαία επωφελή πολιτιστική συμφωνία.
Η πρόταση του Κόστα: Δανεισμός με ανταλλαγές
Ο βουλευτής υπογράμμισε ότι η συζήτηση «δεν αφορά το πώς αποκτήθηκαν τα Γλυπτά, ούτε αφορά ηθικές υποχρεώσεις ή επιστροφή όλων των θησαυρών του Βρετανικού Μουσείου».
Αντιθέτως, πρότεινε μια δημιουργική συμφωνία, όπου η Ελλάδα θα δανείζεται τα Γλυπτά και, σε αντάλλαγμα, θα εκθέτει περιστρεφόμενες συλλογές ελληνικών αρχαιοτήτων — όπως ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων ή η Μάσκα του Αγαμέμνονα — σε σημαντικά μουσεία του Ηνωμένου Βασιλείου.
Παράλληλα, πρότεινε η Ελλάδα να παραχωρήσει δωρεάν είσοδο σε Βρετανούς πολίτες στο Μουσείο της Ακρόπολης, ενισχύοντας περαιτέρω τη φιλία μεταξύ των δύο χωρών.
Η απάντηση του Υπουργού: «Δεν επιτρέπεται από τον νόμο — και δεν είναι απόφαση της κυβέρνησης»
Στην απάντησή του, ο Υπουργός Τεχνών και Πολιτιστικής Κληρονομιάς, σερ Κρις Μπράιαντ, ξεκαθάρισε ότι, βάσει του Νόμου περί Βρετανικού Μουσείου του 1963, τα εκθέματα του μουσείου δεν μπορούν να δοθούν ούτε ως μόνιμος ούτε ως αόριστης διάρκειας δανεισμός.
Συγκεκριμένα, επεσήμανε πως ο νόμος επιτρέπει μόνο προσωρινούς δανεισμούς διάρκειας έως 3 ετών, υπό την προϋπόθεση επιστροφής των
αντικειμένων. Οποιαδήποτε συμφωνία που υπονοεί ότι τα Γλυπτά δεν θα επιστρέψουν θα θεωρούνταν παράνομη βάσει του ισχύοντος καθεστώτος.
«Δεν είναι ιδιοκτησία της κυβέρνησης», τόνισε χαρακτηριστικά. «Το Βρετανικό Μουσείο είναι ανεξάρτητος οργανισμός και την ευθύνη για τα Γλυπτά την έχουν οι διαχειριστές του (trustees), όχι η κυβέρνηση.»
Επίσης, υπογράμμισε ότι η κυβέρνηση δεν έχει την πρόθεση να τροποποιήσει τη σχετική νομοθεσία, κάτι που καθιστά εξαιρετικά δύσκολη την επίτευξη μιας συμφωνίας όπως αυτή που περιέγραψε ο κ. Κόστα — τουλάχιστον με τα σημερινά δεδομένα.
Επαφές με την ελληνική πλευρά
Απαντώντας σε ερώτηση του κ. Κόστα, ο Υπουργός επιβεβαίωσε ότι είχε επαφή με Έλληνες αξιωματούχους από τον Ιούλιο του 2024, όταν ανέλαβε το χαρτοφυλάκιο του.
«Ο Αξιότιμος Βουλευτής ρώτησε αν η Κυβέρνηση είχε επαφές με τις ελληνικές αρχές από τον Ιούλιο 2024. Προσωπικά έχω συναντήσει διάφορους Έλληνες Υπουργούς — Πολιτισμού και Τουρισμού — από τότε.
Η μόνη φορά που εθίγη το θέμα των Γλυπτών ήταν κατά την επίσκεψη της Υπουργού Τουρισμού στις 4 Νοεμβρίου 2024. Συζητήσαμε κυρίως για τουρισμό. Θα ελέγξω αν υπήρξαν άλλες επικοινωνίες και θα γράψω στον Αξιότιμο Βουλευτή σχετικά»., ήταν η απάντηση του Σερ Κρις Μπράιαντ στον κ. Κόστα.
Μετά τη συζήτηση, ο βουλευτής Άλμπερτο Κόστα δήλωσε:
«Η σημερινή συζήτηση ανέδειξε τη διαχρονική ένταση του αισθήματος — πέρα από κομματικές γραμμές και γεωγραφικές περιοχές — γύρω από τα Γλυπτά του Παρθενώνα. Παρότι ο Υπουργός επανέλαβε τη σημερινή νομική θέση της κυβέρνησης βάσει του Νόμου περί Βρετανικού Μουσείου του 1963, ενθαρρύνθηκα ακούγοντας τη διάθεση για συνέχιση της πολιτιστικής συνεργασίας μεταξύ Ηνωμένου Βασιλείου και Ελλάδας.
Είναι ξεκάθαρο ότι υπάρχει επιθυμία, τόσο εδώ όσο και στην Αθήνα, να βρεθεί ένας δρόμος που να σέβεται τον νόμο, να τιμά την κοινή μας ιστορία και να αντανακλά τη βαθιά φιλία μεταξύ των δύο εθνών μας. Συνεχίζω να πιστεύω ότι μια μακροπρόθεσμη, αμοιβαία σεβαστή πολιτιστική συνεργασία θα μπορούσε να αποτελέσει μια λύση «win-win» για το Ηνωμένο Βασίλειο και την Ελλάδα.
Ελπίζω αυτή η συζήτηση να επανεκκινήσει έναν δημιουργικό και εποικοδομητικό διάλογο και, τελικά, να επανενώσει αυτά τα εξαιρετικά έργα τέχνης με το αυθεντικό τους πλαίσιο».
