Ο συντηρητικός πρώην υπουργός Οικονομικών της Βρετανίας, Τζορτζ Όσμπορν, υποστήριξε ότι η οικονομία του Ηνωμένου Βασιλείου έχει υποστεί σοβαρό πλήγμα μετά το Brexit και κάλεσε τη χώρα να αποκαταστήσει τους εμπορικούς και πολιτικούς δεσμούς της με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σύμφωνα με τον ίδιο, η επανένταξη στην τελωνειακή ένωση της ΕΕ θα μπορούσε να αποτελέσει τον ταχύτερο και πιο πρακτικό δρόμο για την οικονομική ανάκαμψη.
Οι δηλώσεις του Όσμπορν αποκτούν ιδιαίτερη σημασία, καθώς ο ίδιος συμμετείχε στην κυβέρνηση του Ντέιβιντ Κάμερον κατά την περίοδο του δημοψηφίσματος για την παραμονή ή την έξοδο της Βρετανίας από την ΕΕ. Σήμερα, σχεδόν μία δεκαετία μετά την απόφαση υπέρ του Brexit, ο πρώην υπουργός θεωρεί ότι οι οικονομικές συνέπειες της αποχώρησης είναι πλέον εμφανείς και ότι απαιτείται μια νέα προσέγγιση στις σχέσεις με την Ευρώπη.
Η τελωνειακή ένωση ως πρώτο βήμα μετά το Brexit
Ο Όσμπορν τόνισε ότι η επιστροφή στην τελωνειακή ένωση θα ήταν μια σχετικά απλή και άμεση απόφαση, σε σύγκριση με μια πλήρη επανένταξη στην ενιαία αγορά ή στην ίδια την Ευρωπαϊκή Ένωση. Όπως εξήγησε, η τελωνειακή ένωση θα μπορούσε να περιορίσει τα εμπόδια στο εμπόριο, να μειώσει τη γραφειοκρατία για τις επιχειρήσεις και να διευκολύνει τη διακίνηση αγαθών μεταξύ Ηνωμένου Βασιλείου και ευρωπαϊκών χωρών.
«Η επανένταξη στην τελωνειακή ένωση είναι κάτι πολύ απλό. Δεν ήταν ποτέ μέρος της συζήτησης για το Brexit. Κανείς δεν γνώριζε ότι θα την εγκαταλείψουμε και αυτό είχε καταστροφικές επιπτώσεις στο εμπόριο», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Η τελωνειακή ένωση προβλέπει κοινό εξωτερικό δασμολόγιο για τα προϊόντα που εισάγονται από τρίτες χώρες και επιτρέπει την ελεύθερη διακίνηση εμπορευμάτων μεταξύ των κρατών που συμμετέχουν σε αυτήν. Για τη Βρετανία, μια τέτοια αλλαγή θα μπορούσε να απλοποιήσει τις διαδικασίες στα σύνορα και να μειώσει το κόστος για τις εταιρείες που εξάγουν ή εισάγουν προϊόντα από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Οι οικονομικές συνέπειες της αποχώρησης
Ο πρώην υπουργός περιέγραψε την κατάσταση της βρετανικής οικονομίας με ιδιαίτερα δραματικούς όρους, λέγοντας ότι «έχει πέσει από τον γκρεμό» μετά το Brexit. Η διατύπωση αυτή αντικατοπτρίζει την άποψή του ότι η αποχώρηση δεν οδήγησε μόνο σε πολιτικές αλλαγές, αλλά δημιούργησε και σημαντικές πιέσεις στις επιχειρήσεις, στις επενδύσεις και στο εμπόριο.
Οι νέοι τελωνειακοί έλεγχοι, οι πρόσθετες απαιτήσεις για τις επιχειρήσεις και οι καθυστερήσεις στις μεταφορές έχουν επιβαρύνει ιδιαίτερα τις μικρότερες εταιρείες. Παράλληλα, αρκετοί οικονομολόγοι έχουν επισημάνει ότι η απομάκρυνση από την ενιαία ευρωπαϊκή αγορά περιόρισε την πρόσβαση των βρετανικών επιχειρήσεων σε έναν από τους μεγαλύτερους εμπορικούς χώρους στον κόσμο.
Ο Όσμπορν υποστηρίζει ότι η αποκατάσταση στενότερων σχέσεων με την ΕΕ δεν θα αναιρούσε πλήρως το Brexit, αλλά θα μπορούσε να αντιμετωπίσει ορισμένες από τις πιο επιζήμιες συνέπειές του. Η επιστροφή στην τελωνειακή ένωση, σύμφωνα με το σκεπτικό του, θα αποτελούσε έναν συμβιβασμό που θα προσέφερε οικονομικά οφέλη χωρίς να απαιτεί άμεση αλλαγή σε όλα τα ζητήματα που συνδέονται με την αποχώρηση.
Η ελεύθερη κυκλοφορία των ανθρώπων
Ένα από τα βασικά επιχειρήματα του Όσμπορν είναι ότι η τελωνειακή ένωση δεν συνεπάγεται υποχρεωτικά την αποδοχή της ελεύθερης κυκλοφορίας των ανθρώπων. Το ζήτημα αυτό υπήρξε ένας από τους πιο ευαίσθητους παράγοντες στη συζήτηση για το Brexit και εξακολουθεί να προκαλεί έντονες πολιτικές αντιπαραθέσεις στη Βρετανία.
«Δεν βλέπω γιατί να μην επανενταχθούμε στην τελωνειακή ένωση. Είναι μια αρκετά απλή απόφαση, διότι, σε αντίθεση με την επανένταξη στην ενιαία αγορά, δεν απαιτεί την αποδοχή της ελεύθερης κυκλοφορίας των ανθρώπων – κάτι που είναι αρκετά περίπλοκο στη Βρετανία αυτή τη στιγμή», ανέφερε.
Με αυτόν τον τρόπο, ο πρώην υπουργός διαχωρίζει την οικονομική συνεργασία από τα ζητήματα μετανάστευσης και κυριαρχίας. Θεωρεί ότι η Βρετανία θα μπορούσε να αποκαταστήσει σημαντικούς εμπορικούς δεσμούς με την ΕΕ, διατηρώντας παράλληλα τον έλεγχο της μεταναστευτικής της πολιτικής.
Πολιτικά δύσκολη, αλλά οικονομικά χρήσιμη επιλογή
Παρότι ο Όσμπορν αναγνωρίζει ότι η επανένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση θα ήταν δύσκολη, επιμένει ότι οι στενότερες σχέσεις με την Ευρώπη είναι απαραίτητες. Μια πλήρης επιστροφή στην ΕΕ θα απαιτούσε μακρές διαπραγματεύσεις και πιθανότατα θα συναντούσε σημαντικές αντιδράσεις από μεγάλο μέρος της βρετανικής κοινής γνώμης και του πολιτικού συστήματος.
Η επιστροφή στην τελωνειακή ένωση, αντίθετα, θα μπορούσε να παρουσιαστεί ως πιο περιορισμένο και ρεαλιστικό μέτρο. Θα έδινε στις επιχειρήσεις μεγαλύτερη σταθερότητα, θα περιόριζε τα εμπόδια στις εξαγωγές και θα ενίσχυε τη συνεργασία με τους Ευρωπαίους εταίρους, χωρίς να ανοίξει αμέσως το σύνολο της συζήτησης για το Brexit.
