Διπλωματικές προσπάθειες για να σταματήσει ο πόλεμος ΗΠΑ – Ισραήλ με το Ιράν καταβάλλουν Σαουδική Αραβία, Αίγυπτος, Τουρκία και Πακιστάν. Ωστόσο όπως ανέφεραν Άραβες αξιωματούχοι που συμμετείχαν στις συνομιλίες στο Ριάντ, το βασικό πρόβλημα είναι η εύρεση συνομιλητή στην ιρανική πλευρά, μετά τη δολοφονία κορυφαίων Ιρανών ηγετών κατά τη διάρκεια του πολέμου.
Η Wall Street Journal αποκάλυψε ότι Αιγύπτιοι αξιωματούχοι των υπηρεσιών πληροφοριών κατάφεραν να ανοίξουν «δίαυλο επικοινωνίας» με τους Φρουρούς της Επανάστασης και πρότειναν κατάπαυση του πυρός για πέντε ημέρες, ως μέτρο «οικοδόμησης εμπιστοσύνης» για την επίτευξη συμφωνίας τερματισμού του πολέμου.
Σύμφωνα με την εφημερίδα, αυτές οι συνομιλίες άνοιξαν τον δρόμο για μια μικρή αλλά σημαντική διπλωματική πρόοδο, που δημιούργησε ελπίδες για πιθανή παύση των εχθροπραξιών και των καταστροφικών συνεπειών τους στη Μέση Ανατολή.
Το βράδυ του Σαββάτου (21/3), ο Τραμπ έδωσε τελεσίγραφο 48 ωρών στο Ιράν να ανοίξει ξανά τα Στενά του Ορμούζ, απειλώντας ότι διαφορετικά ο αμερικανικός στρατός θα καταστρέψει τις ιρανικές ενεργειακές εγκαταστάσεις.
Ωστόσο, δύο ημέρες αργότερα, και αφού έφτασαν στον Λευκό Οίκο πληροφορίες για τις συνομιλίες στο Ριάντ, ο Τραμπ αναθεώρησε τη στάση του και στράφηκε προς τη διπλωματική οδό με την Τεχεράνη, αναστέλλοντας ή καθυστερώντας τις απειλές για επιθέσεις.
Η εφημερίδα σημειώνει ότι αυτή η αλλαγή στάσης τη Δευτέρα (23/3) το πρωί ήρθε μετά από σειρά κλειστών συνομιλιών μέσω μεσαζόντων από τη Μέση Ανατολή, οι οποίες, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, έδωσαν ελπίδες για πιθανή συμφωνία.
Η αλλαγή αυτή αντανακλά επίσης την αυξανόμενη επιθυμία του Τραμπ και ορισμένων συμβούλων του να τερματιστεί ο πόλεμος, σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν τις εξελίξεις, λόγω των πολιτικών και οικονομικών επιπτώσεων που αντιμετωπίζει ο Αμερικανός πρόεδρος.
Ο Τραμπ ενημερώθηκε το Σάββατο για την πιθανότητα διεξαγωγής συνομιλιών με το Ιράν και έδειξε θετική διάθεση, σύμφωνα με ανώτερο αξιωματούχο της αμερικανικής κυβέρνησης.
Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Καρολάιν Λέβιτ, δήλωσε:
«Πρόκειται για ευαίσθητες διπλωματικές συνομιλίες και οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν θα διαπραγματευτούν μέσω των μέσων ενημέρωσης. Η κατάσταση είναι ρευστή και δεν πρέπει να θεωρούνται οριστικές οι εικασίες για συναντήσεις μέχρι να υπάρξει επίσημη ανακοίνωση από τον Λευκό Οίκο».
Κατά τις ανεπίσημες συνομιλίες της περασμένης εβδομάδας, οι ηγέτες της περιοχής επικεντρώθηκαν ιδιαίτερα στο άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το 20% των παγκόσμιων εξαγωγών πετρελαίου και τα οποία η Τεχεράνη έχει μπλοκάρει.
Πληροφορίες για συνάντηση των δύο πλευρών εντός της εβδομάδας στο Ισλαμαμπάντ
Μεταξύ των προτάσεων που συζητήθηκαν ήταν η φιλοξενία από το Πακιστάν μιας συνάντησης μεταξύ υψηλόβαθμων Αμερικανών και Ιρανών αξιωματούχων, πρόταση που οι ΗΠΑ φέρεται να υποδέχθηκαν θετικά.
Αμερικανός αξιωματούχος ανέφερε ότι οι ΗΠΑ ενδέχεται να στείλουν τους απεσταλμένους Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, ενώ ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, θα μπορούσε να συμμετάσχει εάν οι συνομιλίες πλησιάσουν σε συμφωνία.
Από την ιρανική πλευρά, ενδέχεται να συμμετάσχει ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγκτσί, αν και Ιρανοί αξιωματούχοι εξέφρασαν απροθυμία να επαναλάβουν τις προηγούμενες αποτυχημένες διαπραγματεύσεις μεταξύ Αρακτσί και Γουίτκοφ.
Παραμένει επίσης ασαφές εάν ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου, Μοχαμάντ Μπαγκέρ Καλινμπάφ, είναι διατεθειμένος να φύγει από τη χώρα σε αυτή τη φάση και να συμμετάσχει στις συνομιλίες, ειδικά εάν ο Βανς δεν παρευρεθεί, σύμφωνα με τη Wall Street Journal.
