Το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν άλλαξε τα δεδομένα του παγκόσμιου εμπορίου, καθώς πρόκειται για έναν από τους σημαντικότερους θαλάσσιους διαύλους μεταφοράς πετρελαίου και εμπορευμάτων από τη Μέση Ανατολή προς τον κόσμο. Η εξέλιξη αυτή οδήγησε σε διαταραχές των παγκόσμιων ενεργειακών προμηθειών.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η Σαουδική Αραβία αναδείχθηκε σε διεθνές κέντρο logistics, ενεργοποιώντας πέντε νέους χερσαίους εμπορευματικούς διαδρόμους για την ενίσχυση της διασύνδεσης μεταξύ διαφορετικών μέσων μεταφοράς. Οι διαδρομές αυτές συνδέουν τα λιμάνια του Περσικού Κόλπου με το κέντρο και τον βορρά της χώρας και φτάνουν έως τα λιμάνια της Ερυθράς Θάλασσας και τα βόρεια σύνορα.
Μέσω ενός πολυτροπικού δικτύου που συνδυάζει οδικές και σιδηροδρομικές μεταφορές, μεγάλα κομβόι φορτηγών που διασχίζουν την αραβική έρημο μετατρέπονται σε «βαλβίδα ασφαλείας» για την παγκόσμια οικονομία, σύμφωνα με τη Wall Street Journal.
Ταυτόχρονα, οι αυτοκινητόδρομοι, οι σιδηρόδρομοι και τα λιμάνια της Σαουδικής Αραβίας, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και του Ομάν αποτελούν εναλλακτικό δίκτυο εφοδιασμού, που παρακάμπτει τις επιπτώσεις του κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ κατά τη διάρκεια του πολέμου που ξέσπασε στις 28 Φεβρουαρίου.
Αναβίωση ιστορικών εμπορικών δρόμων
Η αυξημένη χρήση των οδικών μεταφορών επαναφέρει στο προσκήνιο την ιδέα αναβίωσης των ιστορικών εμπορικών διαδρομών. Η Σαουδική Αραβία ανακοίνωσε πρόσφατα ότι ολοκληρώνει μελέτη για σιδηροδρομική σύνδεση με την Τουρκία μέσω Ιορδανίας και Συρίας, ενισχύοντας την περιφερειακή συνεργασία και το εμπόριο.
«Το σαουδαραβικό θαύμα logistics»
Η Σαουδική Αραβία έθεσε σε εφαρμογή ένα σύνολο μέτρων για τη διατήρηση της ροής του παγκόσμιου εμπορίου, ενεργοποιώντας νέες διαδρομές και διευκολύνοντας τις χερσαίες μεταφορές. Αναλυτές χαρακτήρισαν αυτή την προσπάθεια «σαουδαραβικό θαύμα logistics».
Ενδεικτικά, η εταιρεία «Ma’aden» αύξησε τον αριθμό των φορτηγών μεταφοράς από 600 σε 3.500 μέσα σε λίγες εβδομάδες, μεταφέροντας προϊόντα από τον Κόλπο προς τα λιμάνια της Ερυθράς Θάλασσας. Η κίνηση αυτή συνέβαλε στην αντιμετώπιση της παγκόσμιας έλλειψης λιπασμάτων και στην ενίσχυση της επισιτιστικής ασφάλειας.
Εναλλακτικές ενεργειακές διαδρομές
Σημαντικό ρόλο διαδραματίζει και ο αγωγός Ανατολής‑Δύσης («Petroline»), που συνδέει τα πετρελαϊκά κοιτάσματα της ανατολικής Σαουδικής Αραβίας με το λιμάνι Γιανμπού στην Ερυθρά Θάλασσα. Ο αγωγός αυτός επιτρέπει την παράκαμψη του Ορμούζ και διασφαλίζει τη συνέχεια των εξαγωγών πετρελαίου.
Παράλληλα, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ενίσχυσαν τις εξαγωγές μέσω του λιμανιού της Φουτζέιρα, ενώ εξετάζονται νέα έργα υποδομών, όπως σιδηροδρομικές γραμμές και επέκταση λιμανιών.
Νέος εμπορικός χάρτης
Οι αλλαγές αυτές οδηγούν σε αναδιαμόρφωση του εμπορικού χάρτη της περιοχής. Μεγάλες εταιρείες μεταφορών, όπως η MSC και η Maersk, μεταφέρουν πλέον εμπορεύματα μέσω χερσαίων διαδρομών.
Παραδείγματα περιλαμβάνουν μεταφορά τροφίμων από τη Βρετανία προς τα ΗΑΕ μέσω Ευρώπης, Αιγύπτου και Σαουδικής Αραβίας, καθώς και μεταφορά αυτοκινήτων με τρένα εντός των Εμιράτων.
Συνολικά, η κρίση ανέδειξε την ευελιξία της παγκόσμιας οικονομίας, ενώ η Σαουδική Αραβία ενισχύει τη θέση της ως στρατηγικός κόμβος logistics, στο πλαίσιο του οράματος «Saudi Vision 2030», που στοχεύει στη διασύνδεση Ασίας, Αφρικής και Ευρώπης μέσω σύγχρονων υποδομών και επενδύσεων.
