Σε οριακό σημείο βρίσκονται τα ιχθυαποθέματα της Μεσογείου, με την Ελλάδα να μην αποτελεί εξαίρεση, καθώς η υπεραλίευση και οι περιβαλλοντικές πιέσεις συνεχίζουν να απειλούν τη θαλάσσια βιοποικιλότητα. Τα στοιχεία που δόθηκαν στη δημοσιότητα στο πλαίσιο της παρουσίασης του ανανεωμένου «Fish Guide» του WWF Ελλάς καταδεικνύουν ότι το 58% των αξιολογημένων αποθεμάτων στη Μεσόγειο είναι υπεραλιευμένα, επιβεβαιώνοντας τον χαρακτηρισμό της περιοχής ως μίας από τις πιο επιβαρυμένες θάλασσες παγκοσμίως.
Παρά τις ενδείξεις τοπικών βελτιώσεων, η συνολική εικόνα παραμένει ανησυχητική. Πολλά είδη παρουσιάζουν μείωση πληθυσμών, μικρότερο μέσο μέγεθος και χαμηλότερη αναπαραγωγική ικανότητα, γεγονός που υπονομεύει τη βιωσιμότητα της αλιείας σε βάθος χρόνου.
Στην Ελλάδα, η κατάσταση επιβαρύνεται από τον μεγάλο στόλο μικρής κλίμακας και την αυξανόμενη πίεση στα παράκτια οικοσυστήματα.
Οι βασικοί παράγοντες που επιδεινώνουν την κατάσταση περιλαμβάνουν την υπεραλίευση, την παράνομη και αδήλωτη αλιεία, τις μη βιώσιμες πρακτικές, τη ρύπανση, την κλιματική αλλαγή και την εισβολή ξενικών ειδών. Παράλληλα, επισημαίνεται η ανάγκη για αποτελεσματικότερη διακυβέρνηση και καλύτερο συντονισμό πολιτικών.
Στο ίδιο πλαίσιο, η WWF Ελλάς αναδεικνύει τον ρόλο της συνεργασίας με αλιείς, τοπικές κοινότητες και φορείς, προωθώντας βιώσιμες πρακτικές και ενισχύοντας την ενημέρωση των καταναλωτών. Ο νέος οδηγός «Fish Guide» του WWF, αποτελεί βασικό εργαλείο προς αυτή την κατεύθυνση, προσφέροντας επικαιροποιημένες πληροφορίες για 108 είδη, έναντι 60 στην προηγούμενη έκδοση, καθώς και νέες κατηγορίες όπως τα ξενικά είδη.
Τα δεδομένα δείχνουν ότι η κατανάλωση θαλασσινών στην Ελλάδα ανέρχεται περίπου στα 19,6 κιλά ανά άτομο ετησίως, με το 65% των προϊόντων να είναι εισαγόμενα, ενώ υπολογίζεται ότι κάθε νοικοκυριό ξοδεύει 67 ευρώ μηνιαίως για ψάρια. Σημειώνεται, οι επιλογές των καταναλωτών καθορίζονται κυρίως από την εμφάνιση, το κόστος και την προέλευση, ενώ η γνώση για τη βιώσιμη κατανάλωση παραμένει περιορισμένη.
Ο οδηγός επιχειρεί να γεφυρώσει αυτό το κενό, παρέχοντας σαφείς κατευθύνσεις για υπεύθυνες επιλογές: αποφυγή απειλούμενων ειδών, σεβασμός στις περιόδους αναπαραγωγής, προτίμηση προϊόντων με οικολογικές πιστοποιήσεις και επιλογή μικρότερων ειδών χαμηλότερα στην τροφική αλυσίδα.
Πώς διαλέγουμε σωστά;
Το WWF Ελλάς παρουσιάζει τον πλήρως ανανεωμένο Οδηγό Υπεύθυνης Κατανάλωσης Ψαρικών «FishGuide», ένα εύχρηστο εργαλείο που στοχεύει να βοηθήσει όσες και όσους καταναλώνουν ψάρια και θαλασσινά, να κάνουν πιο βιώσιμες επιλογές, συμβάλλοντας παράλληλα και στην προστασία των θαλασσών μας.
Ο νέος οδηγός FishGuideείναι διαθέσιμος δωρεάν διαδικτυακά στο fishguide.wwf.gr και περιλαμβάνει περισσότερα από 100 είδη ψαρικών, τα οποία συναντάμε ευρέως στην αγορά, αλλά και ορισμένα μη εμπορικά είδη που όμως, αξίζει να τα εντάξουμε στη διατροφή μας. Τα είδη χωρίζονται σε τέσσερις βασικές κατηγορίες: Mεσογειακά είδη, Ξενικά είδη, είδη υδατοκαλλιέργειας και εισαγόμενα είδη.
Το Fish Guide προσφέρει πρακτικές συμβουλές για την εποχικότητα των ειδών, βοηθώντας το κοινό να επιλέγει ψάρια και θαλασσινά την κατάλληλη περίοδο, αποφεύγοντας τους μήνες που βρίσκονται σε αναπαραγωγή ή όταν δεν επιτρέπεται η αλίευσή τους.
Με δεδομένο ότι το μέγεθος ενός ψαριού υποδηλώνει την ηλικία του και εάν έχει αναπαραχθεί έστω και μια φορά στη ζωή του, στον οδηγό δίνονται επιπλέον και πληροφορίες σχετικά με το ελάχιστο επιτρεπόμενο μέγεθος που κάθε είδος πρέπει να έχει βάσει νόμου προκειμένου να καταναλωθεί, αλλά και σχετικά με το μέγεθος της πρώτης γεννητικής του ωρίμανσης, έτσι ώστε οι καταναλωτές να έχουν όλη την πληροφορία στα χέρια τους και να μπορέσουν να κάνουν πιο υπεύθυνες επιλογές. Συμπληρωματικά, ο οδηγός περιέχει βασικές πληροφορίες για τα χαρακτηριστικά των ειδών, τη διατροφή και τη μορφολογία τους, τις περιοχές όπου συναντώνται, αλλά και την κατάσταση των πληθυσμών τους.
Για πρώτη φορά, ο οδηγός περιλαμβάνει ειδική κατηγορία αφιερωμένη στα ξενικά είδη, καθώς πλέον εντοπίζονται όλο και συχνότερα στις ελληνικές θάλασσες, ως αποτέλεσμα ανθρωπογενών παρεμβάσεων (κλιματική αλλαγή, υπεραλίευση). Βάσει μάλιστα των πιο πρόσφατων δεδομένων, στην Ελλάδα έχουν ως σήμερα καταγραφεί πάνω από 240 ξενικά είδη. Δεδομένου ότι πρόκειται για χωροκατακτητικά είδη που αναπτύσσονται ταχύτατα και προκαλούν επιπτώσεις τόσο στο θαλάσσιο περιβάλλον, όσο και στους αλιείς (ανταγωνισμός με τα εγχώρια είδη για τη διαθεσιμότητα τροφής, ζημιές στα αλιευτικά εργαλεία), η κατανάλωση των ξενικών ειδών αποτελεί πλέον κομβικό κομμάτι της προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή και της προστασίας της βιοποικιλότητας.
Ο Οδηγός δίνει ιδιαίτερη έμφαση στη διατροφική αξία των ειδών που περιλαμβάνει, με αναλυτικές πληροφορίες για τα θρεπτικά συστατικά που περιέχουν (π.χ. πρωτεΐνες, ω-3 λιπαρά, ενέργεια, βιταμίνες), ενώ παρουσιάζει τα δέκα είδη που υπερέχουν ανά διατροφική αξία. Τέλος, και με στόχο να μετατραπεί σε ένα εργαλείο καθημερινής πρακτικής χρήσης, το Fish Guide περιλαμβάνει συνταγές από τον σεφ Γιώργο Τσούλη, επίσημο πρεσβευτή του WWF Ελλάς για θέματα βιώσιμης διατροφής, τον Ηλία Μαμαλάκη, αλλά και άλλους καταξιωμένους μάγειρες από όλο τον κόσμο.
Όπως επισημαίνεται, η υπεύθυνη κατανάλωση δεν αφορά μόνο την προστασία των θαλάσσιων οικοσυστημάτων, αλλά και τη διασφάλιση της βιωσιμότητας του ίδιου του αλιευτικού κλάδου. Μέσα από το μήνυμα «Μην τσιμπάς, διάλεξε σωστά», η WWF καλεί τους πολίτες να γίνουν μέρος της λύσης, υιοθετώντας πιο συνειδητές διατροφικές επιλογές.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
