Πιο συγκεκριμένα η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ξενοδόχων χαρακτηρίζει το υπό διαμόρφωση Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό (ΕΧΠΤ), «ένα ζήτημα κομβικής σημασίας για τη βιωσιμότητα, την ανταγωνιστικότητα και την επενδυτική προοπτική του ελληνικού τουρισμού», και μιλά για «άκαμπτες και λανθασμένες επιλογές, οριζόντιους περιορισμούς και μη τεκμηριωμένες απαγορεύσεις που κινδυνεύουν να δεσμεύσουν αρνητικά την αναπτυξιακή πορεία της χώρας για δεκαετίες».
Η ΠΟΞ υπογραμμίζει ότι η θεσμοθέτηση ενός σύγχρονου και λειτουργικού ΕΧΠΤ αποτελούσε «διαχρονικό αίτημα του ξενοδοχειακού κλάδου, καθώς πρόκειται για ένα εργαλείο που οφείλει να διασφαλίζει σταθερότητα κανόνων, ασφάλεια δικαίου και ένα αξιόπιστο επενδυτικό περιβάλλον».Όπως επισημαίνουν οι ξενοδόχοι το ΕΧΠΤ πρέπει να αποτελεί πρωτίστως ένα στρατηγικό πλαίσιο κατευθύνσεων και όχι ένα εργαλείο επιβολής άκαμπτων και οριζόντιων ρυθμίσεων.
Αντιδράσεις όμως εκφράζουν, (όχι ακόμα με κάποιον επίσημο τρόπο) και οι μεσίτες, τόσο για την μεγάλη αύξηση της αρτιότητας που προβλέπει το σχέδιο για τα εκτός σχεδίου οικόπεδα που προορίζονται για τουριστικές αναπτύξεις σε όλη τη χώρα, όσο και για τα κριτήρια με τα οποία επιλέχθηκαν οι προορισμοί στους οποίους αυξάνονται τα στρέμματα για την εκτός σχεδίου δόμηση.
Τι περιλαμβάνει το σχέδιο
Υπενθυμίζεται ότι το νέο σχέδιο χωρίζει τη χώρα σε 5 ζώνες (από τις κορεσμένες έως τις μη αναπτυγμένες) και αλλάζει άρδην τα ελάχιστα όρια αρτιότητας για την ανέγερση νέων ξενοδοχείων και τουριστικών καταλυμάτων εκτός σχεδίου.
Έτσι στις Περιοχές Ελεγχόμενης Ανάπτυξης (δηλαδή σε περιοχές που θεωρούνται κορεσμένες τουριστικά) το ελάχιστο όριο ανεβαίνει στα 16 στρέμματα (από 4 ή 6 που ίσχυαν) με ανώτατο αριθμό κλινών στις 100.
Στις Ανεπτυγμένες περιοχές (που όμως έχουν σύμφωνα με το νέο σχέδιο περιθώρια ανάπτυξης), το όριο ανεβαίνει στα 12 στρέμματα και τις 350 κλίνες.
Στις Αναπτυσσόμενες περιοχές, η αρτιότητα καθορίζεται στα 8 στρέμματα, χωρίς περιορισμό στις κλίνες.
Να λαμβάνονται υπόψη οι πραγματικές ανάγκες
Σύμφωνα με την ΠΟΞ οι ειδικές προβλέψεις «οφείλουν να αποτελούν αντικείμενο των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων, τα οποία μπορούν (και πρέπει) να λαμβάνουν υπόψη τις πραγματικές ανάγκες, τα χαρακτηριστικά και τις αναπτυξιακές δυνατότητες του κάθε προορισμού»
Ως εκ τούτου, τονίζει η ΠΟΞ «οριζόντιοι περιορισμοί στις κλίνες δεν έχουν θέση σε ένα εθνικό στρατηγικό χωροταξικό πλαίσιο, καθώς αγνοούν τις ιδιαιτερότητες των τοπικών κοινωνιών και οικονομιών, οδηγώντας αναπόφευκτα σε στρεβλώσεις, επενδυτική αβεβαιότητα και αναπτυξιακά αδιέξοδα».
Παράλληλα, η Ομοσπονδία επισημαίνει ότι η προστασία του φυσικού και οικιστικού τοπίου δεν μπορεί να εξαντλείται σε νέους περιορισμούς για τις οργανωμένες και νόμιμα αδειοδοτημένες τουριστικές επενδύσεις, οι οποίες ήδη λειτουργούν υπό αυστηρό πλαίσιο χωροθέτησης και περιβαλλοντικού ελέγχου. Αντίθετα, ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η ανεξέλεγκτη εξάπλωση των βραχυχρόνιων μισθώσεων, η οποία αλλοιώνει την αυθεντικότητα των προορισμών, επιβαρύνει δυσανάλογα τις τοπικές υποδομές και δημιουργεί συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού εις βάρος των νόμιμα λειτουργούντων τουριστικών επιχειρήσεων.
Παρά τα εξαιρετικά πιεστικά χρονικά περιθώρια που έχουν τεθεί, η ΠΟΞ θα καταθέσει άμεσα ολοκληρωμένες και τεκμηριωμένες προτάσεις προς τα συναρμόδια Υπουργεία, διεκδικώντας ένα ΕΧΠΤ που θα υπηρετεί πραγματικά τη βιώσιμη ανάπτυξη, την προστασία του περιβάλλοντος και το μέλλον της ελληνικής φιλοξενίας.
Αντιδρούν και οι μεσίτες
Την αντίδραση τους εκφράζουν παράγοντες του real estate, ειδικά αυτοί που δραστηριοποιούνται σε τουριστικές περιοχές, για την μεγάλη αύξηση της αρτιότητας που θα απαιτεί το νέο Ειδικό Χωροταξικό Σχέδιο στα οικόπεδα που προορίζονται για τουριστικές αναπτύξεις σε όλη τη χώρα.
Σύμφωνα με τους μεσίτες τα δύο υπουργεία τετραπλασιάζουν την ελάχιστη έκταση που απαιτείται για εκτός σχεδίου τουριστικές μονάδες, σε 18 δημοτικές ενότητες σε όλη τη χώρα, που αντιστοιχούν κατά κύριο λόγο στις δημοφιλέστερες τουριστικά περιοχές της Ελλάδας μεταξύ των οποίων τη Μύκονο, την Τήνο, την Σαντορίνη, την Σκιάθο, τον Λαγανά, τη Χερσόνησο, την Κέρκυρα, τη Ρόδο, την Κω κ.ά. και τη διπλασιάζουν σχεδόν σε όλες τις υπόλοιπες δημοτικές ενότητες.
Παράγοντες της κτηματαγοράς που δραστηριοποιούνται στον τουρισμό θεωρούν ότι η Κυβέρνηση «βιάστηκε» να αυστηροποιήσει τους όρους δόμησης από τη στιγμή που τα περισσότερα νησιά έχουν σημαντικά προβλήματα στις βασικές τους υποδομές που ακόμα βρίσκονται πολύ μακριά από τη λύση τους.
Τα ζητήματα που τα ταλαιπωρούν αφορούν στην χάραξη των δρόμων έτσι ώστε τα οικόπεδα να θεωρούνται άρτια και οικοδομήσιμα, στην ύδρευση, στην αποχέτευση, στους βιολογικούς, και στα κακής ποιότητας λιμάνια και αεροδρόμια.
Όπως αναφέρουν οι μεσίτες μέχρι και σήμερα, το 90% των οικοπέδων στα 4 στρέμματα δεν μπορούν, έτσι κι αλλιώς, να χτιστούν από τη στιγμή που δεν υπάρχει η απαιτούμενη χάραξη των δρόμων. Δηλαδή η αύξηση των στρεμμάτων για την αρτιότητα τους στα 8 και στα 16 στρέμματα αποτελεί στην ουσία «κενό» γράμμα αφού ήδη δεν μπορούν να αξιοποιηθούν.
Επίσης οι εκπρόσωποι της κτηματαγοράς αναφέρουν ότι το πρόβλημα στα νησιά δεν προκύπτει από το χαμηλό όριο των στρεμμάτων στην εκτός σχεδίου δόμηση, αλλά από την σχεδόν παντελή έλλειψη των υποδομών που υπάρχουν σε αυτά.
Ένα άλλο θέμα που απασχολεί του μεσίτες είναι τα κριτήρια με τα οποία επιλέχθηκαν οι προορισμοί στους οποίους αυξάνονται τα στρέμματα για την εκτός σχεδίου δόμηση.
Γιατί το κριτήριο με βάση τις κλίνες που αναλογούν σε κάθε κάτοικο δεν είναι καθόλου αντιπροσωπευτικό για τη δυνατότητα των νησιών να δεχτούν περισσότερους ή λιγότερους τουρίστες.
Πάντως σύμφωνα με τους επαγγελματίες μεσίτες το νέο χωροταξικό και ειδικά η αύξηση της αρτιότητας «παγώνει» την ανάπτυξη σε πολλούς τουριστικούς προορισμούς χωρίς να έχει γίνει υπάρχει κάποια μελέτη που να δικαιολογεί αυτή την απόφαση. «Χωρίς υποδομές δεν μπορείς να δίνεις δόμηση στα νησιά» όπως τονίζουν.
Παρόλα αυτά οι κτηματομεσίτες συμφωνούν ότι κάποια νησιά χρειάζονται προστασία ενάντια στην άναρχη δόμηση και προσπάθεια δημιουργίας νέου χωροταξικού πλαισίου είναι μία καλή αρχή.
Ζητούν όμως να υπάρξουν ειδικές μελέτες για κάθε περιοχή ξεχωριστά καθώς το κριτήριο των κλινών ανά κάτοικο δεν είναι επαρκές για να λαμβάνοντα οριζόντια τόσο σημαντικές αποφάσεις όπως είναι οι όροι δόμησης.
