Xρυσός Θόλος: Το φιλόδοξο πρόγραμμα αντιπυραυλικής ασπίδας των ΗΠΑ – Η διαφορά με το Iron Dome και η σχέση με τον Μασκ

Αντιδράσεις έχει προκαλέσει η ανακοίνωση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για την ανάπτυξη της αντιπυραυλικής ασπίδας «Golden Dome» συνολικού ύφους 175 δισ. δολαρίων στις ΗΠΑ. Ο επονομαζόμενος «Χρυσός Θόλος», εμπνευσμένος από το ισραηλινό σύστημα αεράμυνας «Iron Dome» και το πρόγραμμα «Star Wars» της εποχής Ρέιγκαν, προβλέπει τη δημιουργία ενός δικτύου δορυφόρων και διαστημικών τεχνολογιών για την ανίχνευση και αναχαίτιση επιθέσεων από αέρος, με τους επικριτές του Τραμπ να κάνουν λόγο για ένα πανάκριβο σχέδιο από το οποίο θα ωφεληθεί πρωτίστως ο στενός του συνεργάτης, Έλον Μασκ.

Ο Τραμπ στις δηλώσεις του υποστήριξε ότι για την υλοποίηση της εξαγγελίας του, που είχε ανακοινωθεί για πρώτη φορά τον περασμένο Ιανουάριο, θα απαιτηθεί χρηματοδότηση 25 δισ. δολαρίων αρχικά με στόχο αυτό να είναι έτοιμο πριν από το τέλος της θητείας του. Ωστόσο, σύμφωνα με τους Financial Times η Υπηρεσία Προϋπολογισμού του Κογκρέσου προβλέπει ότι η συνολική δαπάνη μπορεί να ξεπεράσει τα 542 δισεκατομμύρια δολάρια και να απαιτήσει έως και δύο δεκαετίες για την ολοκλήρωσή του αντιπυραυλικού θόλου.

PROMISES MADE, PROMISES KEPT: THE GOLDEN DOME

‘A generational investment in the security of America and Americans.’ – @SecDef pic.twitter.com/v2YwImKB0E

— The White House (@WhiteHouse) May 20, 2025

Η SpaceX του εκκεντρικού δισεκατομμυρίου Έλον Μασκ, σε συνεργασία με τις εταιρείες λογισμικού Palantir και κατασκευής drone Anduril, φέρεται να είναι επικρατέστερη για την ανάληψη βασικών τμημάτων του έργου που περιλαμβάνει τη δημιουργία ενός «αστερισμού» 400 έως 1.000 δορυφόρων για την ανίχνευση και αναχαίτιση πυραύλων. Σύμφωνα με το πρακτορείο Reuters και οι τρεις εταιρείες ιδρύθηκαν από επιχειρηματίες που έχουν υπάρξει σημαντικοί πολιτικοί υποστηρικτές του Τραμπ. Ο ιδιοκτήτης της πλατφόρμας Χ και της Tesla, Έλον Μασκ έχει δωρίσει πάνω από 250 εκατ. δολάρια για να συμβάλει στην εκλογή του Τραμπ και υπηρετεί ως ειδικός σύμβουλος του Προέδρου, με αποστολή τη μείωση των κρατικών δαπανών μέσω του Τμήματος Κυβερνητικής Αποδοτικότητας.

Αντιδράσεις για την εμπλοκή Μάσκ

Παρά τα θετικά μηνύματα του Πενταγώνου προς τον όμιλο της SpaceX, που φιλοδοξεί να κλείσει το «χρυσό συμβόλαιο» κάποιες πηγές τόνισαν ότι η διαδικασία λήψης αποφάσεων για το «Χρυσό Θόλο» του Τραμπ βρίσκεται σε πρώιμο στάδιο. Η τελική του μορφή και το ποιοι θα επιλεγούν να εργαστούν σε αυτό μπορεί να αλλάξουν δραματικά τους επόμενους μήνες.

Ωστόσο, η πιθανή εμπλοκή της SpaceX έχει προκαλέσει αντιδράσεις. Δημοκρατικοί βουλευτές εκφράζουν ανησυχίες για πιθανές συγκρούσεις συμφερόντων, δεδομένων των στενών σχέσεων του Μασκ με την κυβέρνηση Τραμπ. Ορισμένοι επικριτές χαρακτηρίζουν το έργο ως «χρυσό θόλο» που ενδέχεται να οδηγήσει σε σπατάλη πόρων χωρίς ουσιαστικό αποτέλεσμα.

Παρά τα επικριτικά σχόλια, ο Τραμπ επιμένει ότι το «Golden Dome» είναι απαραίτητο για την εθνική ασφάλεια, επικαλούμενος τις αυξανόμενες απειλές από χώρες όπως η Κίνα, η Ρωσία, η Βόρεια Κορέα και το Ιράν. Ο στρατηγός Μάικλ Γκέτλιν της Διαστημικής Δύναμης των ΗΠΑ έχει οριστεί επικεφαλής του προγράμματος.

Ο «Χρυσός Θόλος», όπως αναφέρει ο ιστότοπος Μint στοχεύει στη δημιουργία ενός πολυεπίπεδου και ολοκληρωμένου συστήματος άμυνας έναντι υπερηχητικών και πυραύλων κρουζ, ενσωματώνοντας σύγχρονα όπλα αναχαίτισης πυραύλων και προηγμένες τεχνολογίες παρακολούθησης.

Σύμφωνα με τον Kiran Raju, Διευθύνοντα Σύμβουλο και Ιδρυτή της Indrajaal Drone Defence India, η αποτελεσματικότητα του «Χρυσού Θόλου» προϋποθέτει «μετάβαση από τις παραδοσιακές επίγειες άμυνες σε ένα κατανεμημένο, διαστημικό και καθοδηγούμενο από τεχνητή νοημοσύνη δίκτυο. Αυτό θα περιλαμβάνει αισθητήρες στο διάστημα, αυτόνομη παρακολούθηση και κατανεμημένους κόμβους αναχαίτισης, επιτρέποντας προστασία σε πραγματικό χρόνο και σε μεγάλη γεωγραφική έκταση» που είναι και το ζητούμενο για τον Τραμπ.

Η τεχνολογία έχει προχωρήσει σημαντικά από την εποχή του Στρατηγικού Αμυντικού Σχεδίου (SDI) του Ρόναλντ Ρέιγκαν, ωστόσο η ενσωμάτωση αυτών των δυνατοτήτων σε ένα ενιαίο και οικονομικά βιώσιμο σύστημα εθνικής άμυνας που θα καλύπτει την αμερικανική επικράτεια παραμένει ιδιαίτερα απαιτητική.

Κίνδυνος το διάστημα να γίνει πεδίο ένοπλης αντιπαράθεσης

«Το πρόγραμμα “Χρυσός Θόλος για την Αμερική”, που ανακοινώθηκε πρόσφατα, έχει βαθιά αποσταθεροποιητικό χαρακτήρα» ανέφεραν προ ημερών Ρωσία και Κίνα στο κοινό ανακοινωθέν που δόθηκε στη δημοσιότητα από το Κρεμλίνο μετά τη συνάντηση των προέδρων Βλαντίμιρ Πούτιν και Σι Τζινπίνγκ στη Μόσχα.

Οι δύο χώρες εκτιμούν ότι το σχέδιο αυτό προβλέπει «μια διεύρυνση του οπλοστασίου ώστε να διεξάγονται στρατιωτικές επιχειρήσεις στο διάστημα» και με τον τρόπο αυτόν το διάστημα θα μετατραπεί σε «πεδίο ένοπλης αντιπαράθεσης». Μόσχα και Πεκίνο τάσσονται κατά της «χρήσης του διαστήματος για σκοπούς ένοπλης αντιπαράθεσης» και κάνουν έκκληση για διεθνείς συνομιλίες προκειμένου να υπάρξει «μια συμφωνία για την πρόληψη της ανάπτυξης όπλων στο διάστημα», προστίθεται στο κείμενο αυτό.