Σε νέα, προσεκτικά σχεδιασμένη χαλάρωση των περιορισμών για τη διακίνηση γαλακτοκομικών προϊόντων από τη Λέσβο προχωρά το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (ΥΠΑΑΤ), κρατώντας όμως αδιαπραγμάτευτα υψηλά τα επίπεδα βιοασφάλειας λόγω του αφθώδους πυρετού.
Η κίνηση αυτή έρχεται ως αποτέλεσμα της βελτιωμένης επιδημιολογικής εικόνας στο νησί, αλλά και της ανάγκης να συνεχιστεί η οικονομική δραστηριότητα χωρίς να τεθεί σε κίνδυνο η δημόσια υγεία και η κτηνοτροφική παραγωγή.
Η Γενική Διεύθυνση Κτηνιατρικής εξέδωσε την τρίτη επικαιροποίηση του Οδηγού Βιοασφάλειας, ανταποκρινόμενη σε αιτήματα μονάδων μεταποίησης γάλακτος της Λέσβου και κατόπιν σύμφωνης γνώμης του Εθνικού Κέντρου Ελέγχου Νοσημάτων.
Σύμφωνα με το ΥΠΑΑΤ, η απόφαση στηρίχθηκε σε τρεις κρίσιμους παράγοντες: στη μείωση των θετικών κρουσμάτων το τελευταίο διάστημα, στη σταθερή συμμόρφωση των τυροκομικών επιχειρήσεων με τα προβλεπόμενα μέτρα και στη συνολική αξιολόγηση κινδύνου από τις αρμόδιες υπηρεσίες. Με άλλα λόγια, το άνοιγμα της «στρόφιγγας» γίνεται σταδιακά, με συγκεκριμένες δικλίδες ασφαλείας και με ξεκάθαρο στόχο να διατηρηθεί ο έλεγχος της νόσου.
Διεύρυνση της διακίνησης γαλακτοκομικών προϊόντων από τη Λέσβο: Τι αλλάζει
Με το νέο πλαίσιο, επιτρέπεται πλέον η έξοδος από την απαγορευμένη ζώνη συγκεκριμένων γαλακτοκομικών προϊόντων, και συγκεκριμένα βουτύρου, κρέμας γάλακτος και μυζήθρας.
Ωστόσο, η δυνατότητα αυτή δεν αφορά ελεύθερη διάθεση στην αγορά με κάθε χρήση. Τα προϊόντα μπορούν να διακινούνται αποκλειστικά για περαιτέρω μεταποίηση από επιχειρήσεις παραγωγής τροφίμων, καθώς και από μονάδες αρτοποιίας και ζαχαροπλαστικής.
Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι δίνεται «ανάσα» σε έναν κρίσιμο κλάδο που στηρίζει άμεσα τους κτηνοτρόφους, τα τυροκομεία και μια ολόκληρη αλυσίδα επαγγελμάτων στο νησί, χωρίς να αίρονται οριζόντια οι περιορισμοί.
Η διακίνηση μπορεί να γίνεται είτε απευθείας από τις μονάδες είτε μέσω εμπόρων, υπό την προϋπόθεση ότι υποβάλλεται υπεύθυνη δήλωση, στην οποία θα αναφέρεται ρητά ο τελικός προορισμός των προϊόντων. Η απαίτηση αυτή ενισχύει την ιχνηλασιμότητα και μειώνει τον κίνδυνο «διαρροών» προς μη επιτρεπόμενες χρήσεις.
Ποια ώριμα τυριά μπορούν να διατεθούν στην αγορά
Ιδιαίτερη πρόβλεψη υπάρχει και για τα ώριμα τυριά, με στόχο να αξιοποιηθούν αποθέματα που πληρούν συγκεκριμένες προδιαγραφές.
Επιτρέπεται η διάθεση ώριμων τυριών που παρήχθησαν πριν από τις 15 Μαΐου 2026, υπό την προϋπόθεση ότι προέρχονται από εγκαταστάσεις με ανοικτού τύπου συστήματα παστερίωσης και ότι έχει εφαρμοστεί η μέθοδος LTLT (Low Temperature, Long Time) στους 63 βαθμούς Κελσίου για 30 λεπτά.
Τα εν λόγω προϊόντα μπορούν να διοχετεύονται είτε στη λιανική αγορά είτε σε άλλες επιχειρήσεις για περαιτέρω μεταποίηση.
Κεντρικός όρος, όμως, είναι η δυνατότητα απόδειξης της ημερομηνίας παραγωγής μέσω των αρχείων της μονάδας. Η τεκμηρίωση αυτή δεν αποτελεί τυπική γραφειοκρατία: είναι το εργαλείο που διασφαλίζει ότι η διεύρυνση της διακίνησης γαλακτοκομικών προϊόντων γίνεται με σαφή κριτήρια και επαληθεύσιμα δεδομένα.
Μεταφορά για ανασυσκευασία εκτός Λέσβου: Αυστηρές προϋποθέσεις
Το νέο πλαίσιο δίνει επίσης τη δυνατότητα μεταφοράς αποθηκευμένων ώριμων τυριών σε συγκεκριμένες εγκαταστάσεις εκτός Λέσβου για ανασυσκευασία. Εδώ, η προσέγγιση είναι ακόμα πιο στοχευμένη: προϋπόθεση είναι τα προϊόντα να έχουν παραμείνει αποθηκευμένα εκτός του νησιού για τουλάχιστον έναν μήνα. Με αυτόν τον τρόπο περιορίζεται περαιτέρω ο κίνδυνος, ενώ επιτρέπεται στις επιχειρήσεις να οργανώσουν εμπορικά τη διάθεση των προϊόντων τους με ασφαλέστερους όρους.
Η ανασυσκευασία θα γίνεται με διαχωρισμό των παρτίδων από τα υπόλοιπα προϊόντα, καθώς και με υποχρεωτικό καθαρισμό και απολύμανση των χώρων. Η διαδικασία θα τελεί υπό την εποπτεία του ΕΦΕΤ, ενώ θα εφαρμόζονται πλήρεις κανόνες ιχνηλασιμότητας. Παράλληλα, τίθενται σαφείς απαιτήσεις για απολύμανση οχημάτων, περιεκτών και εξωτερικών συσκευασιών, ώστε να ελαχιστοποιείται η πιθανότητα μεταφοράς μολυσματικού φορτίου μέσω της εφοδιαστικής αλυσίδας.
Η ισορροπία ανάμεσα στην οικονομία και τη βιοασφάλεια
Το ΥΠΑΑΤ ξεκαθαρίζει ότι οι υπόλοιποι κανόνες βιοασφάλειας εξακολουθούν να ισχύουν στο ακέραιο. Η διεύρυνση της διακίνησης γαλακτοκομικών προϊόντων δεν είναι «άνοιγμα χωρίς όρια», αλλά μια ελεγχόμενη προσαρμογή που βασίζεται σε επικαιροποιημένη αξιολόγηση κινδύνου και στην εμπειρία εφαρμογής των μέτρων από τις επιχειρήσεις.
Στον πυρήνα της απόφασης βρίσκεται η προσπάθεια να στηριχθούν τα τυροκομεία, οι παραγωγοί και η τοπική οικονομία της Λέσβου, χωρίς να υπονομευτεί η συλλογική προσπάθεια περιορισμού της νόσου. Όσο πιο αποτελεσματικά τηρούνται οι διαδικασίες ιχνηλασιμότητας, οι κανόνες απολύμανσης και οι περιορισμοί ως προς την τελική χρήση των προϊόντων, τόσο πιο ασφαλής και βιώσιμη μπορεί να είναι η επόμενη μέρα για τον κλάδο.
