Μικρές, καθημερινές τροποποιήσεις στον τρόπο ζωής, όπως λίγα λεπτά περισσότερης φυσικής δραστηριότητας, περιορισμός της καθιστικής συμπεριφοράς ή βελτίωση του ύπνου και της διατροφής, φαίνεται πως μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά τόσο στη μακροζωία όσο και στη συνολική υγεία του πληθυσμού. Αυτό προκύπτει από δύο εκτενείς επιστημονικές έρευνες που δημοσιεύθηκαν σε περιοδικά του ομίλου The Lancet.
Η πρώτη μελέτη, η οποία φιλοξενήθηκε στο περιοδικό The Lancet, βασίστηκε σε στοιχεία περισσότερων από 135.000 ενηλίκων από τη Νορβηγία, τη Σουηδία, τις Ηνωμένες Πολιτείες και τη βάση δεδομένων UK Biobank, με μέση περίοδο παρακολούθησης τα οκτώ χρόνια. Μέσω συσκευών καταγραφής της κίνησης και του χρόνου καθιστικής ζωής, οι ερευνητές εκτίμησαν σε ποιο βαθμό η αύξηση της σωματικής δραστηριότητας ή η μείωση της αδράνειας θα μπορούσε να συμβάλει στην πρόληψη πρόωρων θανάτων.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι ακόμη και πέντε επιπλέον λεπτά ημερήσιας μέτριας έντασης άσκησης — όπως περπάτημα με ταχύτητα περίπου πέντε χιλιομέτρων την ώρα — συνδέονται με μείωση της συνολικής θνησιμότητας κατά 10% για τους περισσότερους ενήλικες, οι οποίοι κινούνται κατά μέσο όρο 17 λεπτά την ημέρα. Για τα άτομα με πολύ χαμηλά επίπεδα δραστηριότητας (περίπου δύο λεπτά ημερησίως), η αντίστοιχη μείωση υπολογίστηκε στο 6%. Όταν η άσκηση αυξανόταν κατά δέκα λεπτά ημερησίως, η μείωση της θνησιμότητας έφτανε το 15% για τον γενικό πληθυσμό και το 9% για τους λιγότερο δραστήριους.
Παράλληλα, η μείωση του χρόνου καθιστικής ζωής κατά μισή ώρα την ημέρα φάνηκε να σχετίζεται με 7% χαμηλότερο κίνδυνο θανάτου, ειδικά σε άτομα που περνούν περίπου δέκα ώρες ημερησίως καθιστά.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι, λόγω του παρατηρητικού χαρακτήρα της μελέτης, δεν μπορεί να αποδειχθεί άμεση σχέση αιτίου-αποτελέσματος, καθώς ενδέχεται να υπάρχουν μη μετρημένοι παράγοντες. Ωστόσο, υπογραμμίζουν πως τα ευρήματα αναδεικνύουν τη μεγάλη σημασία ακόμη και μικρών αλλαγών για τη δημόσια υγεία.
Η δεύτερη μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό eClinicalMedicine, επικεντρώθηκε στον συνδυαστικό ρόλο του ύπνου, της σωματικής δραστηριότητας και της διατροφής στη διάρκεια ζωής. Σύμφωνα με τα ευρήματα, ελάχιστες βελτιώσεις και στους τρεις αυτούς τομείς μπορούν να αποφέρουν σημαντικά οφέλη.
Συγκεκριμένα, η προσθήκη μόλις πέντε λεπτών ύπνου, δύο λεπτών μέτριας έως έντονης άσκησης και μισής μερίδας λαχανικών ημερησίως θα μπορούσε να αυξήσει το προσδόκιμο ζωής κατά ένα έτος σε άτομα με ιδιαίτερα ανθυγιεινές συνήθειες.
Η έρευνα ανέλυσε δεδομένα περίπου 60.000 συμμετεχόντων της UK Biobank, που συλλέχθηκαν την περίοδο 2006–2010, με μέση παρακολούθηση οκτώ ετών. Μέσω στατιστικών μοντέλων, οι επιστήμονες υπολόγισαν τόσο τη συνολική διάρκεια ζωής όσο και τα έτη καλής υγείας για διαφορετικούς συνδυασμούς συμπεριφορών. Ο πιο ευνοϊκός συνδυασμός — επτά έως οκτώ ώρες ύπνου, πάνω από 40 λεπτά μέτριας έως έντονης άσκησης και ισορροπημένη διατροφή — συσχετίστηκε με περισσότερα από εννέα επιπλέον χρόνια ζωής με καλή υγεία, σε σύγκριση με τις χειρότερες συνήθειες.
Και σε αυτή την περίπτωση, οι ερευνητές τονίζουν ότι απαιτείται περαιτέρω μελέτη ώστε τα συμπεράσματα να εφαρμοστούν στην κλινική πράξη και στη χάραξη πολιτικών δημόσιας υγείας.
