Ως θετικό βήμα, που εντούτοις δεν επιλύει τα βασικά προβλήματα για τη χρηματοδότηση στην ηλεκτρική διασύνδεση Great Sea Interconnector (GSI) μεταξύ Ελλάδας και Κύπρου, θεωρείται το νέο αίτημα Αθήνας και Λευκωσίας προς την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων για πραγματοποίηση μελέτης δέουσας επιμέλειας και νέο δάνειο.
Αρχικά, θα πρέπει να επισημάνουμε ότι η εν λόγω μελέτη, που αφορά τη μελλοντική χρηματοδότηση, δεν σχετίζεται με το πάγιο αίτημα της κυπριακής πλευράς για διεξαγωγή πρόσθετων μελετών που θα φανερώσουν την οικονομική βιωσιμότητα του έργου που ενώνει Ελλάδα και Κύπρο. Πρόκειται για δύο διαφορετικά πράγματα που δεν θα πρέπει να συγχέονται.
Άλλωστε, η ΕΤΕπ φέρεται να συντάσσεται με την Κομισιόν ως προς το ότι δεν υπάρχει καμία ανάγκη επικαιροποίησης των σχετικών μελετών, ασχέτως του τί ζητά η Λευκωσία.
Κατ’ επέκταση, μέσω του δανείου της ΕΤΕπ, η ελληνική και κυπριακή κυβέρνηση επιχειρούν να εξασφαλίσουν ότι το έργο συνεχίζεται καλύπτοντας ορισμένες οικονομικές απαιτήσεις. Παράλληλα επαναβεβαιώνουν την πολιτική τους στήριξη, στέλνοντας μήνυμα προς πάσα κατεύθυνση.
Το ακριβές ύψος της χρηματοδότησης δεν είναι προς το παρόν γνωστό και θα εξαρτηθεί από το τί θα δείξει η μελέτη due diligence της τράπεζας, που θα προηγηθεί.
Προκειμένου, πάντως, να επιλυθεί πλήρως το οικονομικό και ρυθμιστικό ζήτημα, οι δύο χώρες θα χρειαστεί να αναθέσουν από κοινού τις νέες οικονομικο-κοινωνικές μελέτες. Μάλιστα, η ανάθεση έχει καθυστερήσει ήδη αρκετούς μήνες.
Σε αυτό το σημείο θα πρέπει να επισημάνουμε ότι τα δεδομένα στην ευρύτερη αγορά της ενέργειας σήμερα μάλλον συνηγορούν υπέρ της εμπορικής βιωσιμότητας του GSI. Οι τιμές του φυσικού αερίου και του ηλεκτρισμού έχουν πάρει την ανιούσα διεθνώς, αλλά η Ελλάδα παραμένει καθαρός εξαγωγέας ρεύματος έχοντας μεγάλο πλεόνασμα παραγωγής.
Ταυτόχρονα, οι εγχώριες τιμές χονδρικής είναι κατά πολύ χαμηλότερες από τις αντίστοιχες της Κύπρου, η οποία συν τοις άλλοις αντιμετωπίζει και προβλήματα ευστάθειας του δικτύου της. Προ ημερών, άλλωστε, σημειώθηκε διακοπή ρεύματος λόγω… ξαφνικής συννεφιάς που έριξε απότομα την τοπική παραγωγή των φωτοβολταϊκών.
Παραμένει το γεωπολιτικό αγκάθι
Ασφαλώς, ακόμα και σε περίπτωση που η ΕΤΕπ δώσει το πράσινο φως για το δάνειο και ανατεθούν οι νέες μελέτες βιωσιμότητας, θα παραμείνει το πιο μείζον θέμα που είναι το γεωπολιτικό και συγκεκριμένα οι τουρκικές αντιδράσεις.
Η Τουρκία παρεμπόδισε το καλοκαίρι του 2024 τις βυθομετρικές έρευνες για τον GSI στην Κάσο και έκτοτε δεν συνεχίστηκαν, παγώνοντας επί της ουσίας το έργο.
Έτσι, καθώς Ελλάδα και Κύπρος έχουν ζητήσει πλέον χρηματοδότηση από την ΕΤΕπ, προκύπτει το ερώτημα μήπως κυοφορείται ταυτόχρονα κάποιου είδους λύση και στο γεωπολιτικό σκέλος. Όπως δήλωσαν σχετικά πηγές με γνώση της κατάστασης, προς το παρόν δεν διαφαίνεται κάτι τέτοιο, οπότε το όλο «σίριαλ» συνεχίζεται.
Πηγή: newsit.gr
